Onufri

12 oktober 1998

Ad

Dat is op de Onufrischool anders.Astrit Lopari is een enthousiasteman, die al in de startblokken zit alswe binnenkomen. Natuurlijk moetenAlex en hij over en weer eerst watkennis maken, maar zodra ze vanelkaar merken dat ze muziek alsgemeenschappelijke kennis enhobby hebben, zie ik dat het tussendie twee wel zal klikken. Dat wasmet de directeur van het cultureelcentrum anders, ook al zei hij dat hijsaxofoon speelde.Tot halverwege de middag verdieptAlex zich in het wel en wee van deOnufrischool. Als ik ze ophaal merkik dat Edlira zeer vermoeid is enAlex niet minder. Uit zijn verslagblijkt echter dat hij enthousiast isover deze school. Hier is een grootgebrek aan inhoudelijke kennis enmateriele middelen, maar er is eenwil en enthousiasme om de schoolte verbeteren.

 

Onufri

14 oktober 1998

Alex

Het cadeaupakket voor de ONUFRIschool weegt zo'n15 kilo. En dan nog maar zien of de ingepakte vioolsnaren en teken-en schilderattributen een passende leniging vande eerste nood kunnen zijn. Ik hoop het wel want de Lionsclub Woerden Castellum Laurum, Muziek Van Vliet en de Rabobank zijn niet voorniets gul geweest.

 

Onufri

14 oktober 1998

Alex

De ONUFRIschool is een gewone basisschool voor leerplichtige kinderen van 6 tot 14 jaar. Daarnaast is er een"Medium-school" voor kinderen van 14 tot 18 jaar waar muziekonderwijs en onderwijs in de beeldende kunstenworden verzorgd. Speciaal op deze afdeling richt mijn taak zich. Deze "Culture-school" heeft bijna 400 leerlingen encirca 60 docenten. Ze is één van de vijf soortgelijke scholen die Albanië rijk is. Deze vormen weer het voorportaalvoor de hoogste kunstvakopleidingen in Tirana.De school bestaat sinds 1909. Vervolgens somt Astrit een heleboel jaartallen op in een waterval van woorden, dieEdlira voor mij compact en efficient vertaalt. Waar het om gaat is dat de Medium-school in 1970 van start ging voormuziek, in 1975 uitgebreid met beeldende kunst. De school heeft het evanals alle andere bijzonder moeilijk na "theother system". Het land moest in alles opnieuw beginnen, het was straatarm en het had nauwelijks know-how. Astrit is sinds enkele jaren directeur. Het doet hem zichtbaar goed met een geïnteresserde vakbroeder te praten. Hijwil in de tijd die we hebben alles aan mij kwijt en van enige terughoudendheid is geen sprake. Natuurlijk somt hijeerst de historische verdiensten van zijn school op, maar hij neemt geen blad voor de mond bij het opsommen vanzijn problemen. Gelukkig is hij niet van de categorie van "geef mij maar geld en goederen en dan redden we ons zelfwel". Kortom deze man boezemt vertrouwen in.Het gebouw is in slechte staat, maar naar ik later hoor wel beter dan een jaar of wat geleden. Met een verstandigrestauratieplan is er absoluut wat van te maken. De inventaris bij de beeldende afdeling is minimaal. Met eenvoudigeen niet zo kostbare aanpassingen is hier wel wat te bereiken. Zo is verbetering van de verlichting absoluut enonmiddellijk noodzakelijk.De muzikale situatie is bedroevend. De meeste instrumenten verkeren in een erbarmelijke staat Ik hoor een jongenChopins etude in c mineur spelen op een instrument dat zelfs in de meest louche western-bar geweerd zou worden.Tijdens mijn rondleiding door de lokalen tekenen hoopvolle signalen zich af. Er wordt door leerlingen en docentenijverig en gemotiveerd gewerkt en het gemiddelde niveau is verrassend hoog. In een lokaaltje waar vioolles gegevenwordt komt een meisje van 13 jaar binnen. Ze zit nog niet eens op de "Medium-school". Haar instrument is van eenkwaliteit die wij op ons instituut in Woerden net voldoende vinden voor een beginnende leerling in de Orientatieklas.Bij de eerste tonen hoor ik het al: een ongelofelijke techniek, een intense muzikaliteit, kortom: wat een talent! Op dit moment bekruipt mij het gevoel dat hier meteen wat moet gebeuren en dat wij deze school en deze kinderenecht moeten helpen. Dit is zo'n ervaring die zich hecht op je netvlies en die je nooit meer kwijtraakt.Het beeld wordt duidelijker: veel talent, veel goede wil maar het ontbreekt aan bijna alles. En daarbij, eenmaandsalaris van 80 dollar in de maand maakt het werk van een leraar ook niet echt gemakkelijk. Ik zie en hoor hoein moderne westerse trainingspakken geklede leerlingen toegewijd en gemotiveerd bezig zijn met hun studie en hoeze daar een beetje gelukkig mee zijn in een samenleving waar op dit moment veel aan de hand is wat niet gelukkigmaaktEen opgeschoten knul van 17 komt nonchalant binnen, gekleed in een Juventus-trainingspak en Nikes, pakt zijn vioolpakt en speelt even een paar capriccio's van Paganini weg. Natuurlijk speelt hij uit zijn hoofd want de school beschiktmaar over 1 partituur, die naar ik vermoed ook nog eens prive-eigendom van de leraar is. Als de school nu eens over1 CD-speler beschikte en enkele CD's met hedendaagse interptetaties zou het spel van deze jongen met sprongenvooruit kunnen gaan. Alle technische voorwaarden zijn aanwezig maar hedendaagse interpretaties zijn er kennelijkonbekend

 

Onufri

14 oktober 1998

Alex

Ik laat een huiswerkopdracht voor Astrit achter, want we hadden een compleet overzicht van de aanwezigeOnufri nodig met een beschrijving van de staat waarin deze verkeerden. Hij is zichtbaar opgelucht als ikzeg dat hij tot maandagochtend kan werken aan deze waarschijnlijk eerste volledige inventarisatie van zijninstrumentenbezit. Hij belooft dat hij het mooi op de destijds met Nederlandse hulp verkregen computer zouuitwerken.Vervolgens gaan we op weg naar het Cultureel Centrum. We lopen langs het charmante parkje achter het Skampa-hotel in de richting van de oude stadspoort en stoppen even voor een kopje koffie in een van de vele barretjes. In het Cultureel Centrum beginnen we meteen aan het interview met de directeur, Telha Myftarai. De begroeting waszo mogelijk nog hartelijker dan gisteren. Hij had een volgeschreven velletje papier voor zich dus hij had zich goedvoorbereid.Het idee van het Centrum spreekt me aan. In buitenschoolse tijden geven ze cursussen aan kinderen van 6 tot 14 jaar.Zo zijn er taalcursussen, met name Engels. Er wordt geknutseld, er zijn muziek- en balletlessen en er wordensporttraingen verzorgd. Ik hoor meteen dat voetbal in Albanie ongelooflijk populair is. Het Centrum organiseert ooksportieve en culturele evenementen zoals sportweekends, liedjeswedstrijden enz. Aan de uitvoering lijkt werkelijk alles te schorten. Het gebrek aan materiaal is onvoorstelbaar. Ik bezoek eenaccordeonklas. Van de 12 leerlingen zijn er 7 aanwezig. Ze hebben les op 4 instrumenten waarvan er eigenlijk maar 1bespeelbaar is. Het balletklasje bestaat uit 10 leerlingen. De jonge docent geeft zijn les met een nog net spelendecassetterecorder in een ruimte van nog geen 30 vierkante meter op een betonnen vloer! Op de overloop zit detekenklas die zich schijnbaar niet laat storen door iedereen die voorbijloopt. De taalcurssen aan 25 leerlingen vindenplaats in een hokje waarin je er volgens mij hoogstens 10 kwijt kunt. Na enig aandringen krijg ik ook de ruimten voorde technische cursussen te zien. Een verblijf in de kelders waar deze moeten plaatsvinden zou ik eigenlijk mijngrootste vijand niet toewensen. Maar ja, dit is Albanië.De conclusie die ik straks in mijn rapport ga trekken lijkt onvermijdelijk. Voordat we verder over Nederlandse hulpkunnen praten moet het Centrum eerst andere huisvesting krijgen. Er zijn genoeg gebouwen in de stad. De directeurheeft ook plannen maar krijgt nog geen respons. Hier ligt eerst een taak voor anderen zoals het gemeentebestuur. Alsik deze mening voorzichtig ventileer lijkt Telha het eigenlijk wel met mij eens en maakt een enigszins wanhopigeindruk.

 

Onufri

14 oktober 1998

Alex

We lopen nu al een uur achter op ons programma als we bij de ONUFRIschool aankomen. De dame die hier de heledag door het portaal staat te vegen en te dweilen ontvangt ons en brengt ons meteen naar de bovenste verdieping. Wieschetst mijn verbazing als ik zie dat daar het schoolorkest inmiddels is opgetrommeld, inclusief de dirigent. Weworden verwelkomd met klanken van Bizet. De zaal is armoedig maar volgens Ad al in veel betere toestand dan eenpaar jaar geleden.5We gaan zitten en krijgen een programma van ruim een half uur voorgeschoteld. Door de gebroken en ontbrekenderamen horen we aan alle kanten kinderen schreeuwen, honden blaffen, auto's claxonneren en marktkooplui hun waaraanprijzen. De musicerende kinderen schijnen daar nauwelijks last van te hebben en spelen in volle concentratie.Weer raak ik onder de indruk van de technische en muzikale mogelijkheden van de leerlingen. Maar tegelijkertijdmerk ik maar al te goed wat ze allemaal nog missen. Wat te denken van het spelen uit geschreven partituren omdat ernauwelijks gedrukte muziek beschikbaar is. En dan te weten dat er in Nederland strekkende meters muziekongebruikt op vele planken liggen!Na een half uur ga ik foto's maken en dat wordt een belevenis op zich. In alle lokalen zijn ineens leerlingen aan hetstuderen en ik moet er niet aan denken in enig lokaal geen foto te maken. Het trompetlokaal loop ik voorbij, want dedeur is dicht. De docent is nog bezig om zijn leerling op de milimeter nauwkeurig in de juiste positie te zetten voorals straks de foto wordt gemaakt. De accordeon- en klarinetleerling staan in het gelid voor de foto en beginnen gelijkeen stukje geïmproviseerde folkloristische muziek te spelen. Het meisje met de fluit poseert alsof ze klaar is voor eencarriëre als muzikaal fotomodel. Ik stop als mijn tweede rolletje vol is. Een derde volschieten zou trouwens geenprobleem geweest zijn. Zoveel leerlingen waren er een paar uur na afloop van de lessen nog aanwezig

 

Onufri

14 oktober 1998

Alex

Om 9 uur zijn we bij de ONUFRIschool. Ik maak ze toch wel erg blij met de schilder- en tekenbenodigdheden en devioolsnaren. Nu kunnen de violen die al zo lang met kapotte snaren in de kast liggen ook weer gebruikt worden. Ikweet dat het goed besteed is en verzeker Astrit dat hij in de toekomst een beroep op mij mag doen voor deallerdringendste kleine noden. Het ijs in inmiddels helemaal gebroken en hij laat meteen maar weten dat gitaar- encellosnaren ook een groot probleem zijn. Als ze al te krijgen zijn en als de school ze al zou kunnen betalen dan zijnze in elk geval van inferieure kwaliteit.

 

Onufri

1 februari 1999

Ad

OnufrischoolDe vraag was of de directeur van de Onufrischool de rekeningen voor de Onufri en het tekenmateriaal bij de stichting in moest dienen of zelf het geld op zijn rekening kreeg. Besloten werd het geld naar zijn rekening over te maken in een paar delen. De directeur, Astrit Lopari, moet wel om de paar maanden een overzicht met kopieën van de facturen overleggen. Opde Onufrischool is een computerprogramma geïnstalleerd waarin door Astrit Lopari vastgelegd wordt welke bestelling uitgevoerd is. Hij heeft daarmee tevens een overzicht van de actuele financiële toestand. Met een print van de balans kan hij de stichting snel een overzicht geven. Op basis van catalogi uit Italië en Griekenland heeft hij lijsten gemaakt van te bestellen materialen. Toch aarzelt hij nog om bestellingen te plaatsen omdat hij te weinig zicht heeft op de kwaliteit van de instrumenten. Hij zal ze daarom eerst aan Alex Le Mat voorleggen en zijn advies vragen. Alex zelf komt eind maart naar Elbasan om te helpen knopen door te bakken

 

Onufri

14 maart 1999

Ad

Alex Le Mat rapporteerde aan ECE dat op zich de uitvoering van dit project naar wens verliep, maar dat er een punt was waarop alles dreigde vast te lopen: de huisvesting van de school. Die bleek in het afgelopen halfjaar aanmerkelijk verslechtert, zozeer zelfs dat het de vraag was of het verstandig was nieuwe Onufri aan te schaffen als die niet behoorlijk opgeborgen konden worden. Na een uitvoerige discussie - die chaotisch verliep- was de conclusie dat vochtgevoelige instrumenten alleen aangeschaft mochten worden als er deugdelijke kasten voor waren. De rest moest wachten tot er afdoende maatregelen genomen waren om het gebouw wind, water en stofdicht te maken. Het bestuur zal actie ondernemen bij de gemeentelijke autoriteiten om dit te bewerkstelligen

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Al gauw merk ik dat de voortgang van het project niet eenvoudig is. Voor het geld dat beschikbaar is kanonmogelijk voldaan worden aan alle wensen van Astrit. En binnen de mogelijkheden kan hij onmogelijk keuzesmaken. Telkens als ik probeer op een onderdeel een concrete inventarisatie te maken gaat hij over op een ander onderwerp. Want ook op dat gebied heeft hij weer wensen en ideeën. Uren zitten we zo in zijn steeds kouderwordende kantoor en aan het eind van de eerste bespreking heb ik hem eindelijk zover dat we maandag verdergaan praten over het concreet maken van de wensen. Alle vragen die hij al zo lang had stelt hij me nu in plaatsvan een paar weken gelden toen ik hem per e-mail daarvoor uitnodigde. Vervolgens merk ik dat hij z’n postbusal weken niet geleegd had.Als we het gebouw nog eens doorlopen merk ik met schrik dat de toestand slechter is dan een half jaar geleden.Mijn vage plan om architect Gezim een begroting voor noodzakelijke restauratie te maken moet nu maarconcreet worden. Nieuwe instrumenten in zo’n gebouw wordt alleen maar wat als aan een aantal voorwaardenwordt voldaan.. We zullen de Albanese autoriteiten erop moeten wijzen dat er nu iets moet gebeuren. Anders zalde Nederlandse hulp misschien wel vertraagd moeten worden.Astrit wil dat in elk geval niet. Zijn school heeft op 10 mei een feestje en dan wil hij alles hebben. Sindsnovember weet hij hoeveel geld hij kan besteden en vandaag beginnen we concretisering van de plannen. Ikbereid hem er maar op voor dat 10 mei veel te snel is om alles besteld en geleverd te hebben. Als we eerst maarweten wat het moet worden.

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Daar worden we opgewacht door Keti en haar manager.Keti is in de eerste plaats MP (Member of Parliamant). Daarnaast is ze pianiste en lerares aan deONUFRIschool. In een lange monoloog verzekert ze ons ervan dat ze rechtstreeks toegang heeft tot de minister.Deze heeft haar toegezegd dat de regering 50% van de nieuwbouwkosten voor het Cultureel Centrum zoukunnen bijdragen. De rest zou dan uit fondsen moeten komen. Over termijn en de verdere exploitatie is nog nietgedacht. Ze opperde mogelijkheden tot fondsenwerving waarvan de belangrijkste een serie door haar teverzorgen concerten in Nederland zou zijn. Ik kon niet meer doen dan haar toe te zeggen dat ik demogelijkheden zou onderzoeken. Daarvoor had ik dan wel programma’s en tapes van eerdere concerten nodig.De programma’s waren er wel, maar de tapes moesten gemaakt worden op het concert van 15 april. Naar diedatum was het concert van 24 maart verschoven. Bij dit concert zou een Albanese dichter de eregast zijn. Hij hadkortgeleden een belangrijke onderscheiding gekregen. Nu is deze dichter ook MP en in die functie moest hij juisteen lange buitenlandse reis maken. Het concert is daarom uitgesteld tot na zijn terugkeer. Verder gaat hetgesprek uitgebreid over de loopbaan van Keti als pianiste. Op het eind lukt het ons de bouwkundige toestandvan de ONUFRIschool ter sprake te brengen. Keti zegt toe dit bij het ministerie aan de orde te stellen en onsbinnen enkele dagen te informeren over de mogelijke toepassing van die 50%-regeling. Zij lijkt goed begrepen tehebben dat continuering van het Nederlandse hulpproject mede afhangt van het tempo waarin het gebouwopgeknapt wordt

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Op weg naar huis maak ik nog snel even kennis met Bardhi, een gemeenteambtenaar die Duits praat en contactenheeft met de douane. Die zal ik nodig hebben als we voor de school van Astrit instrumenten moeten importeren

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

We praten over allerlei positieve ontwikkelingen die door de Nederlandse hulp in gang gezet zijn. Vooral overde ONUFRIschool. en de verslechterende situatie van het gebouw. Wat moeten we nu? Is er geld voor? Bij wiemoeten we zijn? De Minister, de Gemeente, de Foundation ECE, de Soros Foundation, Nederlandse of Europeseontwikkelingsfondsen? Wie het weet mag het zeggen. Het is duidelijk dat dit land en zijn bevolking weer eens inde steek gelaten zijn door de rest van Europa. Allerlei projecten zijn na de pyramidespelen stopgezet ofafgebouwd. Deze school was in de eerste ronden niet aan de beurt en dreigt nu helemaal niet meer aan de beurtte komen. Tijd voor een stevig woordje met de verantwoordelijken. Als wij met Nederlands geld eenonderwijsproject realiseren moeten toch aan bouwkundige randvoorwaarden voldaan kunnen worden. Dieboodschap zullen we de komende dagen uitdragen. En als Tani eindelijk architect Gezim heeft gevonden kunnenwe hem laten uitrekenen hoe hoog het benodigde bedrag is

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Astritverbaast me door de nauwkeurigheid en degelijkheid waarmee hij na zaterdag zijn taken opgepakt heeft. Binnentwee uur zijn we klaar met het maken van de bestellijst voor de kasten en dat binnen het beschikbare budget. Eenbevriende fabrikant gaat ze maken van meubelplaten. Later in de week zullen we er een kijkje gaan nemen.

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Het is heel wat plussen en minnen en vooral: keuzes maken. Astrit wil meteen alles aanschaffen wat hij nodigheeft. Met veel moeite raakt hij ervan overtuigd dat je de investeringen kunt spreiden over de komende jaren. Deervaringen met meerjarige projecten zijn voor de mensen hier nu eenmaal niet positief, dus ik begrijp zijnopstelling wel. Of instrumenten in Nederland of Albanië gekocht moeten worden is vaak de vraag. De enigeimporteur en leverancier van het land, Epton in Tirana, heeft een moeilijk te doorgronden prijsbeleid. Maar wekomen er wel achter dat importeren ook niet alles is. De kosten en formaliteiten bij de douane zijn niet niks. Met veel passen en meten, plussen en minnen maken we een zo verantwoord mogelijke besteding van de voor ditdoel beschikbare 37.500 dollar

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Ik mag nu voor de kachel zitten en ga in beraad met Dhurata en haar adjunct, Bardhyl Qafleshi. We gaan hethebben over de muzieklessen. De Luigij Guraguqischool is een school met een aparte status. Er is eenelementary school voor 6-9 jaar en een secundary school voor 14-18 jaar. In deze laatste worden kinderen vanhet platteland opgeleid tot onderwijzer. Hun praktijkervaring doen ze op in de klassen van de jongsteschoolgenoten. Dit systeem was 90 jaar uniek in Albanië. Sinds kort heeft het navolging in twee plaatsen. Voor een indruk van de muzieklessen ga ik in enkele lessen een kijkje nemen. Alle kinderen leren eenliedrepertoire met begeleiding van mandoline. In een ijskoud klaslokaal zitten ze met de jassen aan en dichttegen elkaar hun repertoire te oefenen. Niet voor alle leerlingen is een instrument. De instrumenten die er welzijn, zijn kapot en missen één of meer snaren. De voorraad die ze enkele jaren geleden hadden is op. Oudetelefoondraden zijn wel een alternatief, maar het is lastig stemmen en het klinkt niet echt geweldig Ellendealom. Op een gegeven moment pakt Bardhyl een instrument in zijn handen en begint met volle overgave een lied tezingen. De warmte straalt er van af, en even voel ik de kou niet meer. Teruggekomen voor de kachel moet ikweer terughoudend en voorzichtig zijn terwijl mijn hart zegt dat we nu onmiddellijk moeten helpen. Dezekinderen gaan straks terug naar het platteland. Daar zullen ze een belangrijke rol in de gemeenschap spelen. Hunopleiding moet ze daar toch behoorlijk op kunnen voorbereiden. Ideeën en fantasieën hoor ik genoeg, met name van de inspirerend enthousiaste Bardhyl, maar ik moet alles eersteens op me in laten werken en beloof overmorgen terug te komen.

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Ruim over tienen komt Gezim aan met de mededeling dat hij weinig tijd heeft. Dus gelijk naar de schoolen aan de slag. De toestand van het gebouw is verslechterd. Ik zal daar in mijn voortgangsrapportage aan ICCOzeker iets over moeten zeggen. Ik wil in elk geval weten wat de kosten van de meest noodzakelijke verbeteringenzullen zijn. Dan weten we tenminste waar we het over hebben. Nieuwe instrumenten bewaren in klassen waarwind regen en stof geen vrij spel hebben lijkt me een redelijke minimumeis.

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Astrit had de lijst op zijn bed liggen bestuderen en een foutje gevonden. Daarom had hij maar een nieuwegemaakt. Wanneer hij dat gedaan heet weet ik niet, dat het hem enkele uren gekost heeft weet ik zeker. Wat eenman!Aanschaffen in Nederland of Albanië blijft in enkele gevallen nog een vraag. De bijna dagelijks wijzigendeimportregels zijn bijna door niemand te volgen. Tani probeert vanmiddag wat meer te weten te komen.Als we klaar zijn met de instrumenten gaan we aan de verf beginnen. Gelukkig hebben we hier geen groteproblemen. Sadik Kasa, een plaatselijke galeriehouder, tevens docent aan Astrits school, importeert verf enmaterialen uit Italië. De kwaliteit is in orde, de prijzen ook. Ze kunnen zeker anderhalf jaar vooruit hadden ze alop grote lijsten berekend. Na even praten blijkt het ook mogelijk om twee jaar vooruit te kunnen. Met dezemensen kun je tenminste iets doen aan meerjarenplanning en dat is in dit land vrijwel uniek. We krijgen het ook over lijstprofielen die Sadik voor veel geld moet importeren waardoor ze te duur zijn voor deleerlingen. Hij laat zien hoe hij zelf met de hand goedkopere varianten maakt. Als ik zeg dat dat misschien welmet een machine uit Nederland zou kunnen is hij bij voorbaat al gelukkig.

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Bij aankomst zit het orkest al klaar. Voor we aan het werkgaan eerst een concert. Orkest, solisten, klein ensemble. Alles zit erin en de organisatie is prima. Zittende op zijnstoel heeft Astrit alles in de hand. En daar krijg ik weer dat gevoel, hetzelfde als de vorige keer: wat eenkinderen, wat een talentjes, wat een toewijding. Hoe kan het zijn dat zij zo mooi moeten musiceren op zulkeslechte instrumenten. Virtuoze leerlingen in een klarinetconcert van Stamitz, een vioolconcert van Vivaldi en eensolostuk voor accordeon. Aardig pianospel op een piano die niet meer gestemd kan worden, maar wel de bestevan de school is. Een triosonate van Scarlatti, uitgevoerd op een manier zoals het hier dertig jaar geledengebeurde, maar wat kon dat mooie meisje dat ik vorige keer op de foto nam ontzettend mooi fluit spelen. Het slechte gebouw mag dan wel een probleem vormen, we moeten volhouden om dit talent te koesteren

 

Onufri

18 maart 1999

Alex

Dhurata en Bardhyl moeten me eerst maar eens meer vertellen over hetonderwijsprogramma. Zoals ik inmiddels gewend ben sommen ze uit het hoofd de voorschriften en eisen vanhet onderwijsprogramma op. Zo kom ik er achter dat de wens om een schoolorkestje voor folkloremuziek teformeren betrekking heeft op aanvullende activiteiten voor een deel van de leerlingen De basisbehoefte blijkt bijnader inzien toch echt dat er een bespeelbaar instrument voor elke leerling is. Een voorraad mandolines engitaren en een reservevoorraad snaren vormt de noodzakelijke basisuitrusting. Daar moeten we in Nederland watmee kunnen en ik zeg ze toe dat ik mogelijkheden ga onderzoeken. Met een aantal toetsinstrumenten zullen zebest geholpen zijn om hun programma wat breder te kunnen maken Daarover zal ik nog eens praten met degebroeders Van Vliet.

 

Onufri

23 september 1999

Ad

Op Onufri, de muziek- en tekenschool, kon ik het eerste resultaat bewonderen van de steun, die ICCO-Zeist geeft. In de directiekamer en oefenruimten voor jonge musici stonden gloednieuwe degelijke kasten. Daarin worden de instrumenten bewaard. De kasten waren hard nodig, omdat het gebouw tochtig, stoffig en vochtig is. Binnenkort moet daar verandering in komen, want met behulp van de inzamelingsactie in Woerden en een bijdrage van Europadesk kan $20.000 besteed worden om een vleugel van het gebouw op te knappen. Het deel waar de tekenopleiding is gevestigd moet nog wachten, hoewel daar de situatie niet beter is. Volgens Astrit Lopari, de directeur, kost dat nog ongeveer $50.000, maar ja .... Wie zal dat betalen? Soros heeft laten weten geen geld te hebben, het ministerie heeft beloofd de school volgend jaar op een lijst te zetten. De aanschaf vanOnufri wil nog niet vlotten. Er is in Albanië slechts één zaak, die Onufri kan leveren. En dat is te merken aan de prijs. De instrumenten moeten vrijwel allemaal uit het buitenland komen. Zelf importeren geeft weer problemen met de douane. Bovendien schijnt er nog een probleem met de BTW te zijn. Al met al schiet het dus niet op. Ik denk dat Alex Le Mat nog eens naar Elbasan moet komen om de impasse te doorbreken. Hij is creatief genoeg om een weg te vinden.

 

Onufri

23 september 1999

Ad

Kozma Hakani heeft ook commentaar op de manier waarop de verbouwing van de Onufrischool is geregeld. Volgens hem moet er met de stichting memorandum of understanding'gesloten worden. Dat eist de wet, zegt hij. Ik maak hem duidelijk dat hij op dit punt verkeerd zit. De Onufrischool wordt verbouwd met ICCO-geld via deSTichting Agrinas. De stichting ECE heeft geen bemoeienis met de verbouwing. Dat contract loopt via Peter Ravensbergen (Agrinas) in Pogradesz. Tani voegt er aan toe dat daarmee inderdaad een contract is getekend

 

Onufri

14 maart 2000

Ad

We kunnen de trip naar Tirana wel combineren met een bezoek aan Belinda Ikonomi van het Ministerie van Cultuur om schot te krijgen in de invoer van de Onufri

 

Onufri

14 maart 2000

Ad

Astrit Lopari, de directeur, nodigt me uit om meteen door te lopen naar de ‘concertzaal’. Vorige keer was het nog een holle ruimte zonder ramen en vol puin. Nu zie ik inderdaad een zaal, die met enige overdrijving ‘concertzaal’ genoemd mag worden. Een podium bedekt mat zachtrode vloerbedekking, een brede loper van dezelfde stof door het middenpad en keurig opgestelde, nieuwe stevige stoelen aan weerszijden. Voor de ramen hangen dunne doorzichtige violetkleurigegordijnen, die een fraai gezeefd licht geven. Plafond en wanden zijn licht geschilderd en de kroonluchters zijn vernieuwd.Natuurlijk is niet alles vlekkeloos. Er is al een raamsluiting kapot en de deuren zijn nog niet vernieuwd. Maar dat komt goed, verzekert Astrit me. In juni wordt het tweede deel van de renovatie uitgevoerd en dan wordt alles perfect. Ik hoop dat het in de tussentijd niet te veel regent, want ik zie dat boven het podium een lekkage is. Het plafond en de muur hebben nu al weer een paar grote vochtplekken.Behalve de renovatie van het gebouw, die nu halverwege is, loopt voor deze school ook nog een project voor de aanschaf van een muziekinstrumentarium

 

Onufri

14 maart 2000

Ad

Een paar instrumenten zijn al aangeschaft, maar in de concertzaal staat nog de piano, die letterlijk uit elkaar valt. Het probleemis dat kwalitatief goed Onufri nauwelijks te koop zijn in Albanië. Met het Ministerie van Cultuur in Tirana hebben we daarom een regeling getroffen om de instrumenten in Nederlandte kopen en als gift naar Elbasan te sturen. Dat bespaart 20 tot 40% invoerrechten. Ook de Pedagogische school Luigj Gurakuqi krijgt op deze wijze Onufri. Toch moet ik nu weer opnieuw naar het Ministerie, want het is niet duidelijk of er nu wel of niet BTW op betaald moet worden. Volgende week hebben beide scholen hun bestellijst klaar en dan zal ik op het ministerie proberen duidelijkheid te kr

 

Onufri

14 maart 2000

Ad

Genoeg over wat mis ging. We zijn toch niet helemaal voor niets geweest. Op het Ministerie van Cultuur hebben we met Ms. Ikonomi snel zaken kunnen doen. De Onufri kunnen als gift en zonder extra-BTW-kosten vanuit Nederland gestuurd worden, onder de volgende condities: de gift is geadresseerd aan het Ministerie en vergezeld van drie documenten, een lijst met omschrijvingen en certificaten van de afkomst, een verklaring dat het een schenking is en omschrijving van het project. Graag willen ze op het ministerie 2 weken tevoren weten wanneer de goederen aan zullen komen

 

Onufri

9 mei 2000

Ad

In Tirana hadden we een afspraak met Matthijs de Vreede, een Nederlander die sinds november in Albanie werkzaam is voor de Stichting DRA (Dutch Relief and Rehabilitation Agency). DRA is een soort werkmaatschappij voor SNV, NOVIB, HIVOS e.a. In Albanie en ook in Elbasan bouwen ze scholen en daarover wilden we praten. De Stichting ECE heeft geen ervaring met bouwprojecten en wil graag advies en ondersteuning van DRA. Het eerste project is de renovatie van de school Onufri. Er is een globaal plan, er is geld, maar nu de uitvoering.Het werd een prettig gesprek. Matthijs de Vreede kon precies aanbieden wat ECE nodig heeft: een kritische screening van het renovatieplan, keuze uit enkele bekwame en betrouwbare opzichters en aannemers en begeleiding bij het de uitvoering. Een ervaren Albanese bouwkundige, Adem Luca, komt a.s.vrijdag naar Elbasan om een concreet plan uit te werken. Ik denk dat het bestuur van ECE a.s. zaterdag weinig moeite zal hebben met een besluit om dit aanbod aan te nemen

 

Onufri

9 mei 2000

Ad

Met het bestuur van de stichting ECE heb ik gisteren al uitvoerig gesproken over twee grote klussen die van start moeten gaan. Allereerst de renovatie van de Onufrischool. Alex stuurde deze week de boodschap dat hij er in geslaagd was het verlanglijstje voor Onufri van de directeur, Astrit Lopari, te realiseren. Daaronder waren zelfs piano’s, die gehard waren tegen klimaatverschillen. Nu het gebouw zelf nog.

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Het doel van mijn reis is deze keer het afleveren van een vrachtwagen volOnufri ter waarde van ca. f 250.000 op drie scholen, twee in Elbasan enéén in Korce, in het zuiden van Albanië.De scholen van Elbasan worden voorzien in het kader van het project waarvoor ik allanger werkzaam ben. Met die in Korce kwam ik een jaar gelden in contact. Demuziekschool daar werd opgeknapt. Tijdens een binnenbrand waren veel instrumentenverloren gegaan. Het rehabilitatieproject werd gefinancierd door ICCO. Er was ook geldbeschikbaar gesteld voor nieuwe instrumenten. Het reconstructieproject werd uitgevoerddoor DorkasAid Albanie, dat een vestiging had in Korce. Maar deze mensen wisten nietsvan Onufri.Eind 1999 begonnen de voorbereidingen voor het grote transport. We hadden de keusgemaakt de instrumenten in Nederland aan te schaffen. Onze Stichting SKAMPA zou zeschenken aan het Albanese Ministerie van Cultuur, Jongeren en Sport. Minister Edi Ramaen de directeur economische zaken van het ministerie, Belinda Ikonomini, hadden dezeconstructie gevonden waarmee we de instrumenten konden importeren zonder deverplichting ca. 40% invoerrechten en omzetbelasting te betalen. Dat gegeven betekende het groene licht voor een zoektocht naar veel instrumenten(totaal 168) variërend van vleugel en piano's tot mandolines en van contrabas totaccordeons. De beschikbare budgetten waren voldoende, maar zeker niet ruim. Na veeloverleg waren de wensen van de scholen duidelijk maar niet eenvoudig te realiseren. Ermoesten moeilijke keuzes tussen kwaliteit en kwantiteit gemaakt worden. Astrit Lopari,de directeur van de ONUFRIschool, wilde vooral veel, veel, veel. Voor elke potentiëleleerling een instrument was zijn motto. En ik moest voortdurend erop hameren dat datalleen maar acceptabel was als de instrumenten aan zekere kwaliteitseisen voldeden. Opbasis van dit soort uitgangspunten begon de zoektocht naar instrumenten, samen met deWoerdense jongens van Vliet.De piano's vormden het eerste probleem. Er waren er 12 nodig. En gezien deklimatologische omstandigheden kwamen eigenlijk alleen de merken Yamaha en Kawai inaanmerking. De keus viel op kwaliteitsoccasions die allemaal goed tegen deomstandigheden in de scholen zouden kunnen, veel beter dan nieuwe instrumenten vandezelfde prijs als die van de occasions.Het transport was nauwgezet voorbereid, wetende dat we bij de douane voor allemogelijke verrassingen konden komen te staan. Transpose, vervoersonderneming teNijmegen, was onze vervoerder en daar wisten ze wel hoe het in Albanië in zijn werk ging.Huub, de chauffeur, kende alle ins en outs.Maandagochtend was de vrachtwagen vertrokken, alle papieren waren volledig encompleet en Belinda bevestigde telefonisch dat ook aan hun kant alles in orde was. Maar,zei ze, ze had weinig tijd want ze stond op het punt van baan te veranderen. Ze gingwerken bij de Gemeente Tirana. Edi Rama was drie weken geleden gekozen totburgemeester en met een aantal collega's ging ze mee met haar baas.

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Bij het ministerie stond Ilir Pashollari, de Albanese agent van Transpose, ons al op tewachten. Hij kwam de benodigde verklaring ophalen, maar die bleek, in tegenstelling totwat toegezegd was, nog niet klaar. Even later kwam Belinda aangelopen. De ontmoetingwas gereserveerd. En al gauw bleek waarom. Op vrijdag de dertiende oktober had ze deonzerzijds ondertekende overeenkomsten en schenkingsakten per koerier ontvangen.Omdat "alles in orde was" verwachtte ik deze nu met de handtekeningen van hetMinisterie terug te krijgen. En daarmee konden we dan bij de douane devrijstellingsdocumenten ophalen zodat de vrachtwagen kon uitrijden vanaf hetdouanedepot.Maar zo eenvoudig bleek het toch niet te liggen. Onze overeenkomsten hadden niet debenodigde juridische waarde. En er was geen overeenkomst met de Minister vanFinanciën, die over de invoerrechten gaat. Maar het belangrijkste probleem was het feitdat de afspraken dateerden uit de tijd dat Edi Rama Minister van Cultuur was. En dat washij nu niet meer. En in zijn nieuwe functie als Burgemeester van Tirana kon hij geen rolmeer spelen. Belinda kon dat nog wel, want zij begon volgende week pas in haar nieuwebaan.Morgen zou ze met Dritan en mij meegaan naar de douane. Want alleen daar konden wede definitieve vrijstelling verkrijgen. Er was toch maar een bedrag van bijna 32.000 dollarmee gemoeid, tegen de huidige koers ruim 83.000 gulden

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Belinda stond ons op te wachten bij het ministerie. Op weg naar de douane.Daar was men van onze komst op de hoogte. Men had heel veel documentatiebestudeerd, zo kregen we te horen. Maar er was geen mogelijkheid ons vrijstelling teverlenen zo vertelde ons de eerste jeugdige bureaucraat die we troffen. En nadat hij wasuitgepraat was dook hij weer in zijn puzzelboek.Uit ervaring weet ik inmiddels dat in Albanië daarmee de mogelijkheden niet uitgeputzijn. We liepen allerlei verschillende kantoren binnen, spraken met een heleboel mensen,veelal zonder dat Dritan nog tijd had te vertalen. Na enig heen en weer gepraat kregenwe belet bij de vice-directeur van het bureau. De directeur zelf was er niet. Hier troffenwe een echte ouderwetse partijbureaucraat van het zuiverste water. Met heel veelwoorden legde hij uit hoe goed zijn dienst wel werkte en hoeveel men wist van alleingewikkelde regels. Maar voor ons kon men niets doen, dat had de juridische afdeling aluitgezocht. Om dat te bevestigen nodigde hij een dame van deze afdeling uit om deinhoud van zijn betoog zo nu en dan goedkeurend te bevestigen.We kwamen dus geen stap verder. Bij de deur stelde ik Dritan voor te vragen naar debetreffende artikelen uit de regelgeving. Er kwam een heel dik boek tevoorschijn enartikel 199 werd gekopieerd. Dit artikel beslaat bijna een hele bladzijde met kleine letters.Dat geeft een beetje een indruk van de omvang van het boek, als je weet dat dit artikelongeveer middenin staat. En daar stond het: invoer van leermiddelen zoals schooluniformen en nog wat met namegenoemde goederen waren vrijgesteld. Inmiddels was de directeur van de juridischeafdeling binnengekomen. Dritan en Belinda confronteerden hem met de situatie en metdit artikel. En voor het eerst leek er iemand te zijn die met enige welwillendheid naar onsverzoek wilde kijken. Maar binnen een kwartier stond er eer trio jonge bureaucraten omheen, zelfs de puzzelaar van vanmorgen stopte met het lezen van zijn stripverhalen enmengde zich in de discussie. Ze hadden aan ander dik boek met regels bestudeerd. Endaarin stonden de instructies van het ministerie over hoe om te gaan met de regels. Enooit was er gesteld dat artikel 199 opgevat moest worden dat alleen de daar (bij wijzevan voorbeeld) genoemde leermiddelen en schoolcomputers vrijgesteld waren.Onufri werden niet met name genoemd, het was immers nog niet eerdervoorgekomen, dus geen vrijstelling, dus einde verhaal. Het was duidelijk dat we hier geen stap verder zouden komen.

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

k belde nog even met Belinda om haar te vragen bij Edi het risico van slechte publiciteitvoor Albanie nadrukkelijk onder zijn aandacht te brengen. De consul was er immerstegenover mij duidelijker over geweest dan tegenover hem.

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Om 9 uur stond Dritan voor de deur. We zouden eerst naar Belinda en Anila bellen envervolgens beslissen wat ons te doen stond. Op de ambassade had men ons niet positiefste melden. De Britse adviseurs hadden nog eens bevestigd dat we op grond van debestaande regels niet veel kans hadden. Het zou er dus vanaf hangen in hoeverre EdiRama erin geslaagd was zijn opvolger en ex-collega’s bij de zaak te betrekken.Belinda wist te zeggen dat Edi enkele telefoontjes had gepleegd en dat het voor Dritan enmij de moeite waard was om nu naar Tirana te vertrekken. We zouden haar treffen op hetministerie.Net toen we aankwamen stond ze bij de ingang te praten met een kennelijk hogeambtenaar. Het werd me alleen duidelijk dat hij op het Ministerie van Financiën werkte endat het over onze zaak ging.Wij moesten vervolgens even op haar wachten en dan zouden we ook naar het Ministerievan Financiën moeten.Langs de goed bewapende bewakers kwamen we bij een vervallen loketje waar kennelijkde burgers hun belastingzaken moesten oplossen. Wij werden door een zijdeur geloodsten liepen een serie lange gangen door.Hoe verder we kwamen hoe beter het eruit zag. Op een zeker moment kwamen we in deruimten waar de Ministers vergaderden. Maar voordat we daarin konden werden we eerstgefouilleerd, werden alle koffers en tassen nauwgezet onderzocht en moesten we onzepaspoorten afgeven.We kregen koffie aangeboden, die we overigens wel zelf moesten betalen, en na tienminuten werden we gevraagd om mee te komen.We werden toegelaten in de kamer van de secretaresse van de Minister van Staat. DezeAndre Leghizi is feitelijk de secretaris van de Ministerraad en staat voortdurend incontact met al zijn collega’s.Andre is een jonge, aimabele man die goed uit zijn ogen keek. Zeker geen traditionelepartijbureaucraat. Hij nam het woord en vertelde op rustige toon dat het een technischmoeilijk probleem was. Diverse ministers waren op de hoogte en men zou zoeken naareen oplossing.Even later had hij de Minister van Financiën aan de telefoon. Van het gesprek kon ik nietsvolgen maar ik had niet de indruk dat het helmaal soepel verliep. Hij vervolgde zijnbetoog en zei dat er om 14.30 een vergadering van de ministerraad zou zijn. Ilir Mehtawas inmiddels ook op de hoogte. Voorafgaande aan deze vergadering zou de zaakbesproken worden. Vervolgens konden Dritan en ik vertrekken. Belinda bleef binnen. Wijkregen het advies om ergens wat te gaan eten. Belinda zou bellen als er nieuws was

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Belinda belde. Ik was inmiddels erg gespannen. Het gesprekmet Dritan duurde lang. Zoals altijd kon ik er niets van volgen. Zoals altijd was er ookniets aan zijn uiterlijk te merken. Toen ze klaar waren legde hij doodrustig de telefoonweg en mompelde binnensmonds, alsof het de gewoonste zaak van de wereld is: it’sarranged. Een loden last viel van me af. En ook bij Dritan bemerkte ik iets wat ik nog niet bij hemkende. Meestal zegt hij in dit soort situaties: zo gaat dat nu eenmaal in Albanië en hetkomt toch altijd goed. Maar deze keer was het oog van de naald toch wel erg klein.6Belinda bleek hem uitgelegd te hebben dat er nu nog een aantal acties moesten volgen.Dus we konden het beste maar meteen aan de slag en het eten verder laten staan.Onderweg belde ik meteen naar Huub met de mededeling dat we eraan kwamen. Ik wistdat het douaneterrein om drie uur dicht zou gaan. Maar Ilir, de agent van Transpose, wistwel een manier om enkele ambtenaren zover te krijgen om na sluitingstijd onzedocumenten in ontvangst te nemen.De schenking aan het Ministerie van Cultuur ging door. Het Ministerie betaalt deinvoerrechten. En het Ministerie van Financiën geeft een bijdrage aan het Ministerie vanCultuur ter hoogte van het verschuldigde bedrag. En vervolgens draagt de douane degeincasseerde gelden weer af aan het Ministerie van Financiën. Zo is de cirkel rond.Ieders gezicht is gered.Eerst moesten we naar het hoofdkantoor van de douane. De directeur was inmiddelsgeinformeerd door zijn superieuren. Met frisse tegenzin wachtte hij ons op. Dritan gingalleen met hem mee en Belinda was op het Ministerie achtergebleven om daar een enander voor te bereiden.Een keer of drie kwam Dritan naar beneden omdat de man steeds nieuwe papieren wildeinzien en kopiëren Gelukkig was ik goed voorbereid en gedocumenteerd. Ik had alles bijme.Tijdens het wachten ontfermde de uitermate vriendelijke koffiejuffrouw zich over mij. Inhet hele kantoor leek zij de enige te zijn die Engels sprak.Met een stapel papieren kwam Dritan naar beneden. Het enige wat we nog nodig haddenwas een verklaring van de Minister van Cultuur, gemaakt op briefpapier van hetMinisterie en met het stempel en haar persoonlijke handtekening. De douanedirecteurzou erop wachten. Onderweg meldde Dritan nog even dat de deze man zei te weten datde minister in Skhodra was dus vandaag wel niet meer kon tekenen.Maar toen we aankomen stond de limousine voor de deur, dus dat zou wel eens meekunnen vallen.Dritan en Belinda gingen naar boven en ik kon beneden wachten. Voor het eerst sinds ikhem ken merkte ik dat Dritan nu echt gejaagd was. Na een paar minuten zag ik de minister voorbijkomen en wegrijden. Waren ze elkaarmisgelopen? Twintig minuten later kwamen Dritan en Belinda naar beneden. Is alles OK,vroeg ik. Ja. Ook de handtekening van de Minister? Ja, natuurlijk, ze had op ons gewacht.Als we hier in Albanië iets regelen, dan regelen we het meteen.Voor vandaag zat de taak van Belinda erop. Eindelijk kon ze haar bureau gaan ontruimen,een klus waar ze eigenlijk maandag mee had willen beginnen. We hadden haar dan minof meer verantwoordelijk gesteld voor het ontbreken van de vrijstellingsvergunning maardeze week heeft ze haar revanche verdiend en gekregen.Na vijf minuten waren Dritan en ik weer bij het douanekantoor. En, het is niet te geloven,de directeur was naar huis want zijn weekend was begonnen. Maandagochtend om achtuur konden we terugkomen. En de chauffeur kon twee extra dagen blijven wachten.Je gelooft het toch niet. Een burgemeester en vier ministers doen gewoon hun werk goed.En zo’n man smeert je gewoon twee extra wachtdagen aan je broek. Droevig, maar eenontknoping waar ik na een uurtje ook wel weer om kon lachen. We zijn immers in Albanië.De consul was heel geinteresserd toen hij hoorde hoe ons avontuur was afgelopen. Hijwas eigenlijk niet zo hoopvol zijn gezien zijn ervaringen van de laatste maanden. Hijbevestigde mijn vermoeden dat Edi Rama in dit geval waargemaakt heeft wat hij beweertte zijn: een man van zijn woord.Een uurtje later horen we van Belinda dat de consul haar inmiddels had gebeld om tebedanken voor de inspanningen. En dat compliment heeft ze verdiend.Dritan belt Ilir om te zeggen dat de auto vandaag echt niet kan uitrijden. Maandag kan hijop zijn manier voor elkaar krijgen dat de procedure voor het uitrijden niet te lang hoeft tedure

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Hetbouwproject dat gefinancierd was met de opbrengst van de Woerdense actie en debijdrage van Europadesk / SOH en de betaling van de Onufri via dedollarrekening van ECE naar de dollarrekening van Agrinas Pogradec, waarna AgrinasNederland weer voor betaling aan onze Stichting SKAMPA kon zorgen. Dat laatste bleekinmiddels geregeld. Toch te merken dat ECE met de nieuwe penningmeester, Stefan, eengoed bestuurslid in huis heeft gehaald.Voor het bouwproject moesten nog wat financiële details geregeld werden. Ook hierinbleek Stefan over een bijzondere flexibiliteit te beschikken. Door een verrekenplannetjevan twee projecten konden we de zaak snel en effectief afwikkelen.

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Aangekomen bij het douanekantoor bleek de directeur er 's morgens altijd om acht uur tezijn, maar niet vandaag. Hij zou met een geblesseerde medewerker naar het ziekenhuiszijn. Dan maar koffie drinken in de koffiekamer, in de meeste Albanese kantoren de enigeruimte waar het 's morgens druk is.Even later komt de gewonde man binnen met zijn voet in het gips. Overigens was dedirecteur in geen velden of wegen te zien. Met de afspraken die wij vrijdag maakten kononze nieuwe gesprekspartner niet zo veel Hij moest in elk geval een verzoek van deMinister van Cultuur hebben waarin deze de Minister van Financiën vraagt deverschuldigde bijdrage te voldoen. Belinda gebeld en zij zou het binnen een uur in ordehebben. Wij naar het Ministerie van Cultuur en vrijwel op tijd hadden wij het documentmet stempel en nummer. Bijna net zo belangrijk als de handtekening zou later blijken.Tegelijk maar even de schenkingsaktes van Ministerie aan ONUFRIschool en10ONUFRIschool aan de twee andere scholen gemaakt. Dit om alles voor de toekomstvastgelegd te hebben. Formeel niet nodig, maar goed voor het archief als de scholengecontroleerd worden op de aanwezige inventaris.Terug bij de douane gaat een nieuw bureaucraatje zich met ons bemoeien. De luiheidstraalt er van af, zeker als hij zijn spelletje FreeCell voor ons moet onderbreken. Hij neemtde zaak maar over van zijn collega in het gips. En dat zullen we weten ook. Hij heeft niksaan een verzoek van de Minister van Cultuur, maar wil een bewijs dat er betaald wordt,ook al is dat een bewijs dat zijn eigen hoogste baas, de minister, moet leveren. En daarinmoet ook nog het juiste bedrag staan. Daarvoor zullen we eerst naar de andere kant vanTirana moeten waar Ilir de benodigde documenten heeft. In de file, door de chaos, doorde stank en daar zijn we dan. Op een van de meest onaantrekkelijk parkeerterreinen dieik ooit gezien heb staat een afzichtelijke keet waar je door een met ijzeren stangengebarricadeerd raam kunt communiceren met de dames die binnen de douanepapierenmaken. Ilir had al een importfactuur laten voorbereiden ten bedrage van bijna 4 miljoenLek. Vol verbazing zag ik dat er maar 5% invoerrechten berekend waren in plaats van18%. Ilir had benadrukt dat er ook occasions bij waren dus dat het tarief daar rekeningmee moest houden. Niet te geloven, zomaar een mazzeltje van ruim 33.000 gulden voorde minister. Met deze rekening gewapend begaven we ons weer door de chaos, terugnaar het douanekantoor. Onze FreeCellspeler moest zijn spel weer onderbreken om onste zeggen dat hij nu wel weet om hoeveel geld het gaat, maar nog niet weet of deminister zal betalen. Dan maar naar de directeur, denken wij. Die is elke middag tussentwee en vier uur aanwezig, maar alleen vandaag toevallig niet. Om drie uur gaan we eerst maar een hapje eten in een onooglijk cafeetje in de buurt vanhet kantoor. Na een half uur staan er twee bordjes patat op tafel. In vijf minuten zijn weklaar waarna het nog tien minuten duurt voor Dritan de rekening heeft. En ja hoor, als weop het douanekantoor komen is de directeur net weg. Vandaag komen we dus weer nietverder.Dan maar gebeld met Belinda. Zij moet in elk geval de procedure in werking zetten dater morgen een verklaring ligt dat de Minister van Cultuur haar geld krijgt. Dezelfdemiddag gaat ze nog aan het werk. Want er moet ook nog een verzoek gemaakt wordenwaarin de Minister officieel verzoekt het met name genoemde bedrag beschikbaar testellen. Morgenochtend moet dat klaar zijn

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Om acht uur zitten we in de koffiekamer van het douanekantoor. De directeur zou er omdie tijd zijn, dat liet zijn secretaresse ons gisteren weten. Maar de portier wist te vertellendat hij meestal tussen negen en half tien kwam, als hij tenminste kwam. Zijnnevenactiviteiten op het gebied van de vrije handel kosten immers ook tijd.Na een half uur geloven we het wel. We gaan rechtstreeks naar het Ministerie vanFinanciën. Daar moeten ze immers de brief maken die we nodig hebben.We treffen een aardige en bereidwillige dame die van Belinda gehoord had wat er moestgebeuren, maar het niet alleen af kon handelen. We moesten toch eerst met haar chefspreken, de man die over de budgetten van het Ministerie gaat. En die was net in eenmerkbaar slecht humeur. De baas van de geheime dienst was net komen zeuren ommeer geld, en dat was er niet. En dan moest er ook nog iets aan deelektriciteitsvoorziening gedaan worden. En ook daarvoor is geen geld.Dan is het bedrag van 4 miljoen leks, waar wij over komen praten, niet iets waar zijnhumeur nog slechter van wordt. Hij stuurde zijn medewerkster en ons weg met de11boodschap dat hij wel akkoord ging. Maar de minister moet in elk geval tekenen. En vooralles klaar was zou het wel één uur zijn. Dan konden we terugkomen.Een uurtje vermaken we ons in een internetcafe. Daarna lopen we terug door de immense verkeerschaos met dienovereenkomstige stank.Om half één waren we weer bij het ministerie. Onderweg eindelijk een verfrissendregenbuitje gehad. Daardoor was de lucht weer enigszins te harden.De dame die we moesten hebben was er niet, ze zat in een koffiehuis, maar niemand wistin welk. En inderdaad. Tegen een uur of één komt ze aan. Voor zover ik begreep had ze nog nietveel gedaan, ook al bleef ze vriendelijk lachen. Nu word ik echt ongeduldig. Ik zeg tegenTani dat ik vanmiddag alle papieren wil hebben. En anders gaat de wagen met alleinstrumenten maar terug naar Nederland. Hij moet Belinda maar vragen Edi Rama nogeen keer te bellen. Hij doet dat meteen en Belinda zegt dat we over tien minuten maarterug moeten bellen. Dat doet Tani. Hij krijgt te horen dat Edi inmiddels met de Ministervan Financiën heeft gesproken en dat die vanmiddag nog zijn handtekening wil zetten.Tani gaat gelijk naar boven en laat mij buiten wachten. Er is een nieuw probleem. In hetverzoek van de Minister van Cultuur staat een verkeerd bedrag genoemd. Het documentmoet overgemaakt worden en wel op het Ministerie van Cultuur. Via een achterdeur blijkteen medewerkster van het Ministerie vervolgens dat vervolgens vrij snel binnengebrachtte hebben. Nu wachten tot de Minister kan tekenen. En een kwartier later komt Dritanbeneden met het bericht dat hij getekend heeft. Maar er is wel een probleem. Desecretary of protocol is niet te vinden en zij is de enige die de brief een nummer maggeven en er een stempel op mag zetten. Pas als we dat een half uur later ook hebbenkunnen we eindelijk op weg naar de douane.Voor de zoveelste keer vraagt Dritan of de directeur er is. En voor het eerst horen we: po(ja). Meteen naar binnen want het loopt al tegen vieren. De FreeCellspeler zit tergendlangzaam onze briefjes door te lezen en kan tot zijn grote spijt niet anders dan akkoordgaan met het fiat van de minister. Zo langzaam mogelijk typt hij de benodigde verklaringuit. Wij mogen daarmee naar de secretaresse van de directeur, want de man zelf zal welgeen tijd hebben, zegt hij. Barst maar, denken we. We weten immers dat de directeur isgeinformeerd. En ja hoor, binnen een paar minuten hebben we zijn handtekening.Eindelijk alles klaar, denk ik. Maar Tani zegt dat hij nog wel even langs de secretary ofprotocol moet.En laat die nou net naar huis zijn..............We kunnen morgen terugkomen voor het nummer en stempel.Bekijk het maar, denken we. We gaan naar Huub en Ilir. En met een groot gevoel vanopluchting constateren we dat de enorme stapel papieren nu compleet is. Nummer enstempel regelt Ilir wel. Hij bezweert ons dat de secretaresse haar kantoor nietbinnenkomt voordat ze genummerd en gestempeld heeft.Een collega van Huub is inmiddels aangekomen. Deze moet uiterlijk morgen om 11 uurnaar Pristina vertrekken. En hij moet Huub z'n aanhanger meenemen. Dat kan alleenmaar als beide auto's voor elf uur vrijgemaakt zijn. Anders moet Huub vanuit Korce noghelemaal naar Pristina en komt hij zeker te laat terug in Nederland.Ilir zal op zijn eigen wijze er wel voor zorgen dat de wagens morgen op tijd vrij zijn

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Na de koffie besluiten we naar de ONUFRIschool te gaan om daar te wachten op hettelefoontje van Huub. Als we opstaan gaat de mobiel al over. Huub staat bij de brugwaarlangs je de stad binnenkomt. We krijgen geen tijd om te overleggen. Dritan rent wegals een bezetene, pakt de eerste taxi die hij tegenkomt en gaat in vliegende vaartervandoor. Als het begint te schemeren komt de auto het terrein oprijden. Tenminste twintigAlbanezen geven Huub aanwijzingen om de bocht door te komen. Onverstoorbaar zoekthij toch maar zijn eigen weg.Redelijk chaotisch wordt de kar uitgeladen. Maar het is onder controle te houden. Dat destroom weer eens uitvalt deert ons niet. In de hal van de school zijn gauw kaarsjesgemonteerd op een aantal dozen en zo hebben we licht genoeg.Even later met de restlading naar de Luigj Gurakuqischool. Daar dirigeert Bardhyl de boelmet evenveel gezag als Astrit daarnet deed. Maar tegelijkertijd loopt hij te stralen meteen brede glimlach op zijn expressieve gezicht. Om zes uur zijn we klaar en zitten we inhet koffiehuis. Deze keer worden we gefeteerd door Bardhyl.Met spijt stelde ik vast dat ik het moment zou missen waarop Bardhyl de eerstemandolines zou uitpakken en vol vuur Albanese traditionele liederen zou zingen. Ik liethem weten dat ik dat graag tegoed houd tot mijn volgende bezoek.De auto wordt geparkeerd op de bewaakte parkeerplaats bij het dormitorium van deschool. Ook hier wijzen tien Albanezen Huub de weg door de donkere poort. Alleenniemand kijkt naar boven als de wagen een telefoonleiding kapot rijdt. Die telefoonsdoen het toch al meestal niet, dus het maakt niets uit

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

De school hebben we zo gevonden. De assistentie bij het inparkeren was weeroverweldigend, maar ook nu deed Huub het anders dan al zijn adviseurs voorstelden. Weontmoetten twee mensen van DorkasAid Albanië die al vier jaar met deze school bezigzijn. Er is al veel gedaan, maar er moet ook nog veel gebeuren. Tevoren had ik gevraagdof de ruimten voor alle instrumenten gereed waren. Ja hoor, was het antwoord. Maar devleugel moest toch op zijn kant blijven staan in een bergruimte. Want met het opknappenvan de zaal waarin hij thuishoorde moesten ze nog beginnen.Ilir Naco, de directeur van de school, was merkbaar in zijn nopjes. Niet zonder redengeloofde hij pas in het welslagen van het project op het moment dat de deuren van detruck open gingen.Na het uitladen vieren we het feestje en tevens de verjaardag van de zangeres TephtaTashko Koco, naar wie de school genoemd is.De directeurskamer was inmiddels volgelad

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

De missie is volbracht. Zoals Pien de Lange gisteren nog tegen me zei: je zult je tientallen kilo's lichter voelen.Ik ben echt gelukkig met het schilderij van één van de kinderen, dat de adjunct directeurme bij mijn afscheid aanbiedt. En dan de bescheidenheid waarmee hij vraagt of ik het wilaccepteren. Dit zijn de mensen voor wie je het doet. En de kinderen, hun prachtigereacties zullen me nog lang bijblijven.Met veel van hen allemaal kon ik leuke gesprekjes voeren over muzikale dingen alsharmonieleer, improvisatie en pianotechniek. Want zij spreken Engels, in tegenstelling tothun leraren

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Eindelijk heb ik nu even tijd om met Astrit bij te praten en rond te kijken in de opgeknapteschool. Over enkele dagen (weken?) wordt het geheel opgeleverd. En inderdaad, het zieter goed uit. Met de nieuwe ramen en deuren, het gerenoveerde dak en de nieuwe,stofvrije verf zullen de instrumenten het heel wat beter hebben dan voorheen. Astritbegon echt te stralen. Ruim een uur kon ik met tevredenheid constateren dat er veel tengoede is veranderd.Ik ben benieuwd doe het er uit ziet als straks alles klaar is.

 

Onufri

25 oktober 2000

Alex

Later, in het koffiehuis, vertrouwde Astrit me toe dat hij het een jaar of twee geleden echtniet meer zag zitten. Hoe moest hij zijn werk doen in een gebouw wat eigenlijk eenbouwval was? Hoe moesten leerlingen musiceren als er veel te weinig, laat staangeschikte instrumenten beschikbaar waren?Nu had hij weer hoop voor de toekomst. Zijn gelaatsuitdrukking sprak boekdelen

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Alex komt een weekje om het Onufriproject af te ronden. De Onufri-school is een muziek-en tekenschool, waar begaafde leerlingen van 6 tot 18 jaar naast het reguliere onderwijs, een opleiding krijgen in de muziek of tekenkunst. Het schoolgebouw was erg vervallen, maar is nu opgeknapt. Het muziekinstrumentarium was ook totaal versleten. Alex heeft nu met behulp van fondsen van ICCO een nieuwe basisuitrusting kunnen kopen. Morgen zal de zending aankomen in de haven van Durres. Alex en Tani gaan dan samen naar Durres om de zending door de douane te krijgen. Het Ministerie van Cultuur heeft medewerking beloofd in de vorm van vrijstelling van invoerbelasting, maar of de douane daarmee akkoord gaat is afwachten. We hebben al een ervaring gehad met de invoer van vuilniswagens uit Utrecht. Officieel zijn giften belastingvrij, maar de douane interpreteert die regel soms anders. De vuilniswagenshebben maanden op de parkeerplaats van de douane gestaan tot de gemeente Elbasan een afkoopsom betaald heeft. Nu maar hopen dat ons morgen dergelijke problemen bespaard blijven. Als er geen problemen rijzen kan de vrachtauto met de instrumenten morgen in Elbasan zijn. Ik hoop dat ik morgen kan melden dat het inderdaad gelukt is.

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Wat ik al vreesde is gebeurd. De zending Onufri wordt niet vrijgegeven door de douane. Eerst moeten we belastingbetalen, een combinatie van importbelasting en BTW. Totaal 38% van de waarde, dat is ongeveer f. 38000,-.

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Vorig jaar heeft Belinda lkonomi van het Ministerie van Cultuur ons verzekerd, dat de wet ook gold voor Onufri. Haar baas, Edu Rama, de minister van Cultuur had dat persoonlijk gezegd. Zelfs afgelopen dinsdag nog heeft Belinda per e-mail bevestigd dat de toestemming gegeven was. Maar wat blijkt ... Edu Rama is vorige week gekozen tot burgemeester van Tirana en nu afgetreden als minister. Belinda volgt haar oude baas en gaat binnenkort naar het stadhuis in Tirana. Edu Rama heeft zijn voormalige collega van Financiën nog gebeld om te vragen de toestemming gestand te doen, maar tot nu toe zonder resultaat. Alex heeft nog contact gezocht met de Nederlandse gezant, maar die was niet bereikbaar. Wel heeft de Nederlandse consul toegezegd zijn best te doen en te proberen alsnog toestemming te krijgen.Morgen gaan Tani en Alex weer terug naar Tirana. Misschien kan er een schikking komen met een afkoopsom, maar als inderdaad f.38000,- betaald moet worden, gaat het feest niet door. We hebben dat bedrag niet. In het uiterste geval sturen we detruck, die nu bij de douane in Tirana staat, maar weer terug naar Nederland.

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

de renovatie van de Onufrischool al aardig gevorderd is. Een fiasco met de Onufri zou een harde klap zijn voor Astrit, de directeur, en zijn team, die nu al drie jaar wachten op een keurig gebouw met goede instrumenten.

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Hoera, het is gelukt, nou ja ... bijna. De douane moet de Onufri vrijgeven. Het heeft Alex en Tani een dag gekost om met behulp van de Nederlandse consul, oud-minister Edu Rama en 4 ministers vrijstelling van importbelasting te krijgen

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Formeel betaalt het Ministerie van Cultuur de belasting, maar ze krijgen het geld daarvoor terug van het Ministerie van Financiën. Alle gezichten zijn dus gered.

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

De truck blijft dus tot maandag achter de hekken van de douane. Maandagmorgen om half zes moeten Tani en Alex weer naar Tirana om de truck vrij te krijgen. Het zal me niet verbazen als ze nog extra moeten betalen om te zorgen dat ze dan tijdig in Elbasan zijn. Als het enigszins mogelijk is moeten dan snel lossen op de Onufrischool en doorrijden naar Korca om daar voor de avond te zijn

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Het is toch weer misgegaan: de truck met Onufri staat nog achter slot en grendel bij de douane in Tirana. Vermoeiden teleurgesteld kwamen Alex en Tani vanavond weer terug. Morgen moeten ze opnieuw naar Tirana.

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

We blijven toch maar hopen dat de truck morgen wordt vrijgegeven en naar Elbasan kan komen. Toch heeft Alex nu al een probleem. Zijn terugreis staat gepland voor a.s. woensdag en op die dag kunnen in het gunstigste geval de instrumenten pas afgeleverd worden in Korca. Hij moet dus morgen ook bij de Malev informeren of zijn terugreis uitgesteld kan worden

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Alex en Tani komen terug uit Tirana en ze zijn optimistisch- alle papieren zijn gereed, maar.... De truck staat nog steeds bij de douane. Het is weer een vermoeiende dag geworden We kunnen morgen de truck in Elbasan verwachten. Het zal echter telaat worden om nog door te rijden naar Korca. De terugreis van Alex naar Nederland moet een paar dagen uitgesteld worden.Het lijkt er dus dat ons vervolgverhaal een 'happy end' krijgt, maar ik juich pas als ik de instrumenten daadwerkelijk in de school Onufri zie staan.

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

Hoera, het is gelukt. Zowel op de Onufrischool als de Luigji Gurakuqischool zijn de Onufri ongeschonden aangekomenDe truck met de instrumenten voor Korca staat vannacht achter het hek bij de Luigj Gurakuqischool.Als we op alle rekeningen de laatste twee nullen hadden weggelaten en de gevraagde tax hadden betaald waren we misschien in een dag rond gekomen met de douane. Maar dat is achteraf praten

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

De invoering van Onufri is door Alex Le Mat succesvol afgerond. De renovatie van de Onufrischool is echter nog niet geheel voltooid.Gisteren zou volgens de plan de school opgeleverd moeten worden, maar dat is niet gebeurd. Het werk is niet klaar. Ik denk dat het nog wel een paar weken zal duren. Door de hevige stortbuien van de laatste dagen zijn er lekkages duidelijk geworden, die nog niet bekend waren

 

Onufri

25 oktober 2000

Ad

anmorgen heb ik een bezoek gebracht aan het internaat Onufri, gelegen vlak achter de muziekschool. De interne leerlingen vanOnufri, totaal 35, zijn daar gehuisvest, maar niet alleen zij. Er logeren ook 170 jongens uit de bergen, die op de technische scholen Kozma Naska en Ali Muftiu zitten. Je moet het gezien hebben om het te geloven. Een beestenstal bij ons is er heilig bij. De jongens en meisjes, die hier wonen hebben een bed, dat is alles. Geen tafels, geen stoelen, geen ontspanningsruimte, geen TV, niets om huiswerk te maken, niets om te ontspannen. Het enigste watje kunt zeggen is dat ze droog liggen, maar dan wel met 10 stapelbedden in een hok van 5 bij 5 meter. Er zijn wel 40 kamers, maar de bovenste verdieping, de vierde, is totaal onbruikbaar, omdat er geen raam meer in staat en het dak op vele plaatsen lek is. Van buiten gezien is dit gebouw nog lelijker dan de meeste flats en dat zegt wat voor wie ooit in Albanië is geweest.Achter de flat staat een laag gebouw dat de eetzaal moet voorstellen. Ook dat is een krot. De keuken is een kaal hok met middenin een antiek fornuis dat gestookt wordt met houtblokken. De ramen hangen er half of helemaal uit. Achter de 'eetzaal' staat nog een hok, waarin de was gestookt wordt. Een halve oliedrum is de ketel waarin de was gestookt wordt op een houtvuur.Ruim 200 kinderen van 4 tot 18 jaar hebben niets anders dan een kaal ledikant en een koffer of kist waarin hun kleren zitten. Zittend op bed moeten ze huiswerk maken. Voor ontspanning kunnen ze alleen op bed zitten of buiten tegen de muur hangen.Vanmiddag sprak ik Matrijs de Vrede, de teamleider van de stichting DRA, die technische ondersteuning geeft bij de renovatie van de Onufrischool. Ik vroeg hem of hij de situatie kende op het internaat. Hij had het niet gezien, maar wist ervan. Hij had op mijn verzoek wel een begroting laten maken van de kosten om het op te knappen. Volgens Matthijs is renovatie mogelijk voor ruim $150.000, Dus .... Wie biedt zich aan? In eik geval maak ik een voorstel voor ICCO.I

 

Onufri

9 maart 2001

Ad

Weer feest, maar nu op een zonnige dag. Om 8 uur worden we al verwelkomd op de Luigj Gurakuqi-school. Pien de Lange en Cocky de Groot vertegenwoordigen ICCO, de subsidiegever. Met hen krijgen Alex en ik een rondleiding langs de klassen, die nieuwe Onufri hebben gekregen. Enthousiast wordt er gespeeld en gezongen door jongelui, die over een jaar of wat als onderwijzer de basisscholen ingaan.Op het gemeentehuis ontmoeten we een heel gezelschap dat uitgenodigd is aanwezig te zijn. De minister van Onderwijs blijkt op het laatste moment verhinderd te zijn. Als vervanger is aanwezig de directeur van financiën. Verder voegen zich bij het gezelschap namens de Minister de directeur van het beroepsonderwijs en het hoofd van de juridische afdeling, de regionale directeur van het onderwijs en Anastasnamens ECE. De burgemeester heet iedereen welkom en somt uitvoerig op wat ICCO, Skampa en de andere Nederlandse vertegenwoordigers bijgedragen hebben aan de verbeteringen in Elbasan. Terwijl een drietal televisiecamera’s alles opnemenvoeren ook anderen het woord en bedankt Pien iedereen voor de vriendelijke woorden.

 

Onufri

9 maart 2001

Ad

Het hoogtepunt van het feest is de ontvangst op de Onufrischool. Astrit, de directeur, ontvangt ons op het schoolplein. We moeten op hrt botdes komen. Alle leerlingen staan opgesteld in rijen en Astrit houdt een flinke speech telkens onderbroken door applaus. Hij bedankt zijn Hollandse gasten, die het mogelijk gemaakt hebben dat zijnschool helemaal genrenoveerd is en voorzien van Onufri en teken-en schilderbenodigdheden. Na een antwoord van Pien krijgen we een rondleiding en zien we allerlei werkstukken van leerlingen.Hoogtepunt wordt een concert in de vernieuwde aula. Het schoolorkest speelt enkelenummers en diverse solisten laten hun kunnen horen. Het is een heel gevarieerd programma verzorgd door jonge en oudere leerlingen op diverse instrumenten. Ze spelen heel enthousiast en goed

 

Onufri

9 maart 2001

Ad

Vanmiddag hoopte ik de hammondorgels te kunnen zien, die vorige week met de bussen zijn meegekomen. Gisteren waren ze nog niet bij het feest op de Onufrischool omdat de douane ze nog niet had vrijgegeven. Vandaag moest Astrit, de directeur, met de waarnemend burgemeester naar de douane om ze los te krijgen. Dat duurde natuurlijk weer veel langer dan gedacht, zodat een afspraak met Astrit weer uitliep. Toen hij eindelijk kwam kon hij melden dat de problemen opgelost waren, maar ... toch konden we de orgels nog niet zien. De bus wilde niet starten. We moeten dus toch weer tot morgen wachten. Is het geen douane die de boel ophoudt dan zullen het wel iets anders zijn.

 

Onufri

9 maart 2001

Ad

De derde klus, die geklaard moet worden is de Onufri-school. De directeur, Astrit Lopari, heeft ook financiële problemen. Vroeger betaalde de staat alles, maar nu is het armoe troef, want de rijksoverheid heeft te weinig middelen. De school heeft nu wel een mooi instrumentarium gekregen, maar zal eigen inkomsten moeten verwerven omdat dat mooi te houden. Astrit heeft daar moeite mee. Hij vindt dat cultuur en commercie niet samen kunnen gaan. We doen hem allerlei suggesties aande hand, maar hij is niet overtuigd. Hij heeft tijd nodig om aan het idee te wennen dathij geld moet vragen voor uitvoeringen, cursussen of het gebruik van zijn schoollokalen.

 

Onufri

13 maart 2001

 

Om vijf uur trof ik Astrit in de school. Edlira, de vrouw van Tani, was mijn tolk. Astrit was blij met alles wat ervoor zijn school gedaan was, maar ook zijn eerste nieuwe problemen doemden al weer op.3Het aantal leerlingen was behoorlijk gestegen, met name dat voor sommige instrumenten. Ik ken uit mijnWoerdense ervaringen dat verschijnsel en vooral het probleem dat je er onmogelijk op kunt anticiperen.Zonder iets te zeggen dacht ik wel: er is weer zo ́n f 30.000 nodig om dit probleem op te lossen. Dat moet toch tedoen zijn? Ik vond het geen goed plan de resterende bedragen van het eerste budget voor dit doel te bestemmen.Er is immers meer te doen!In zijn denken over het aanvangen van activiteiten tot het verwerven van eigen inkomsten was Astrit gelukkig aleen stuk verder dan ik vier maanden geleden verwachtte. Positief teken.Wel worstelt hij nog met de aanschaf van materiaal voor het opbouwen van een discotheek en bibliotheek. Hetgeld hiervoor is beschikbaar en ik liet weten dat hij daarvoor in de eerste plaats zelf aan de slag moet. EptonMusic, de enige muziekhandel van Albanië, heeft net zijn derde vestiging in Tirana geopend. Daar moet wat teregelen z

 

Onufri

13 maart 2001

Alex

Eerste afspraak om 8.00 uur. In de Luigj Gurakuqischool gingen we de situatie na levering van deOnufri bekijken. Zoals gebruikelijk werden we stralend verwelkomd door Bardhyl, de vice-directeur. Hij was zó gelukkig dat hij zichzelf bij het zingen van folkloristische liederen weer kon begeleiden opeen echte mandoline.We maakten een rondje langs de muzieklessen in de school. Wat een feest! Vooral de mandolines. Bijna allekinderen speelden op nieuwe instrumenten en de oude, geschikt voor de open haard, hadden ze demonstratief inhet zicht gelegd. Het mooiste was het enthousiasme waarmee gespeeld en gezongen werd. Helemaal toen we in de zangles kwamen waar de kinderen begeleid werden door de nieuwe accordeon van hun leraar. Daar klonk een vreugdeen een muzikaal enthousiasme.

 

Onufri

13 maart 2001

Alex

Onderweg belde Marie-Louise. De Nederlandse belastingdienst bevestigde dat de papieren voorteruggave van BTW nu eindelijk in orde waren. Vandaag is dus het hoofdstuk import Onufri echtafgesloten

 

Onufri

14 maart 2001

Ad

Het aanbod van DRA in Tirana om als adviseur ECE terzijde te staan, werd dankbaar geaccepteerd. Het is voor ECE de eerste keer dat ze verantwoordelijk zijn voor een renovatie, die zo’n f.200.000 gaat kosten. Het duurde wel even voor dat duidelijk was wat er allemaal moet gebeuren om een goede aannemer te vinden, een goed bestek te hebben en een goede controle op de verbouwing. Gezim Jaxzhiu, de architect in het bestuur, gaf heel duidelijke en gedetailleerde aanwijzingen, maar hijkan niet voor ECE de renovatie leiden, want hij is ook aannemer en wil in aanmerking komen voor de opdracht. Daarom is een aparte commissie gevormd, die geleid wordt door Adem Paralloi. Als voormalig regionaal directeur van het onderwijs heeft een zekere ervaring met scholenbouw. Bovendien heeft hij twee goede adviseurs. Tani zal met hem de procedures en organisatie helpen en Adem Luca (DRA) zal technische ondersteuning geven. In de begeleidingscommissie zitten in ieder geval Stefan, de penningmeester, en Astrit, de directeur van de school. Adem Paralloi zal nog nagaan of er nog anderen gevraagd kunnen worden voor de begeleidingscommissie. Dat kunnen vertegenwoordigers zijn van de ouders, het gemeentebestuur, het centrale schoolbestuur of andere belanghebbenden.

 

Onufri

25 juni 2001

Ad

Rond half negen kon de truck naar het internaat rijden waar we een keukeninventaris konden lossen. Daar stonden een zestal sterke mannen, die in een hoog tempo de zware aanrechten en kookapparatuur naar binnen sjouwden. Om 10 uur was de truck helemaal leeg

 

Onufri

19 oktober 2001

Alex

Om half negen loop ik door een zomerse warmte naar de Onufrischool, voor mijn eerste onderhoud met AstritLopari. Over het vertaalwerk van Klodiana Memeli mag ik tevreden zijn. Op verzoek van Astrit ging het eerst over de grote reis naar Zwitserland. Een half jaar geleden had ik hemgevraagd om reismogelijkheden te onderzoek. Niet geheel onverwacht had hij daarmee gewacht op dit bezoekvan mij alvorens echt iets te ondernemen. Minutieus neem ik alle facetten door. Voor financiering moet hij zelfzorgen. Ik beloof hem alleen dat de Zwitserse organisatie het laatste restje wil bijdragen als hij bijna rond is.Astrit moet alles met zijn collega uit Korce, Pandit Bello, doornemen. Want ik zie nu al dat er voor mij deze keergeen reis naar Korce inzit.Ik zal met de Zwitserse organisatie zorgen voor officiële uitnodigingen, met veel stempels en handtekeningen.Die zijn nodig bij de voorbereiding, met name voor de doorreisvisa in Italië.De school ziet er nog goed uit. Vooral aan het technisch onderhoud van de piano's (vooral de oude) moet veelgebeuren. Maar een Albanese pianotechnieker kost $80 per uur!! In plaats van dit ridicule bedrag te betalen moetik maar een Nederlandse trainer regelen voor dit doel.

 

Onufri

19 oktober 2001

Alex

Na de lunch ga ik naar de Onufrischool. De afspraak met een tolk was mislukt. Edlira springt in.We beginnen met de traditionele rondleiding door de school. Een opgeschoten knul in trainingspak wordt uit degang geplukt en speelt de "zwarte toetsenetude" van Chopin. Ik doe het hem niet na. Als hij Bach en Beethovenspeelt valt hij wel door de mand. Veel techniek maar geen vermogen tot frasering en melodiebouw. Dat moetenzijn leraren nog leren over te brengen. Onder de indruk ben ik weer van het meisje dat drie jaar geleden Bruchvoor me speelde op een stuk hout met metaal, dat voor een viool doorging. Ze is nu dertien en laat horen hoe zehet concert van Tschaikowsky speelt. Indrukwekkend. Volgende zomer gaat ze proberen een beurs voor Parijs tewinnen. Zij komt er wel, dat is zeker.Astrit en ik bespreken de voortgang van de opbouw van discotheek en bibliotheek. Ik dring er weer op aan dathij zelf plannen maakt en acties onderneemt. Ik reageer alleen op concrete vragen. En dat is voor vele Albanezenheel moeilijk. Ze zijn immers groot geworden in een systeem waar anderen voor de dachten en besloten en zelfalleen maar uitvoerden. Nijpende tekorten aan instrumenten en accessoires neem ik met hem door. De school telt inmiddels veel meerleerlingen dan twee jaar geleden, en dat heeft zo zijn gevolgen. Ik vind dit een lastige kwestie. De eersteaanvraag bij ICCO was gedefinieerd als een startsubsidie. Maar het ziet er nu naar uit dat er geen gevolg komt.Een Woerdense bijdrage kan ik voorlopig wel vergeten vanwege de Meksi-streek (niet komen opdagen voor eenoptreden waarvoor hij gecontracteerd was). Dus op zoek naar nieuwe middelen. Richard noemde al het K.F.Heinfonds. Een bedrag van 30 tot 40-duizend gulden moet toch te vinden zijn.I

 

Onufri

8 maart 2002

Alex

Maar op het laatste moment had ikeen uitnodiging van de ambassade gekregen om langs te komen. En niet voor niets. De vice-ambassadeur, Ardvan der Vorst, had mijn verzoek voor financiële steun behandeld. Hij is in principe bereid om éénmalig geld teverstrekken om de muziekschool in Elbasan aan een extra serie Onufri te helpen. Het aantal leerlin-gen uit minvermogende gezinnen was immers aanzienlijk toegenomen sedert eind 2000, toen we de basisvoor-raad leverden. Hij nodigde me tevens uit kennis te maken met de directeur van de school in Tirana, die om hulpuit Nederland had gevraagd. Dan zou de Nederlandse relatie met vier van de zeven Albanese muziekscholenkunnen uitmonden in een bilateraal cultureel project, waar de ambassade zich bij Europese fondsen sterk voorwil maken. En zo wordt het plan dat ik ooit in gedachten had misschien wel verwezenlijkt.

 

Onufri

8 maart 2002

Alex

’s Middags om vijf uur worden we bij Astrit verwacht. Het orkest van de Onufrischool heeft een uitgebreide re-petitie en wij zijn uitgenodigd te komen luisteren. Al heel wat keren heb ik deze kinderen horen spelen, maar op-nieuw raak ik onder de indruk van hun grote technische vermogens en hun enorme, intrinsieke muzikaliteit. Zezijn er echt aan toe om in ruime mate kennis te nemen van ontwikkelingen in het Westen. Het is toch ongeloof-lijk als ik een pianotalent Mozarts KV 414 hoor spelen, zonder dat zij en de dirigent het ooit gehoord hebben ineen westerse uitvoering. En dan toch met deze muzikaliteit! Nog onbegrijpelijker is het dat ik, die al jaren nau-welijks pianospeel, haar naar afloop enkele aanwijzingen kan geven waar ze dolblij mee is. Mijn favoriete leer-ling (Besa Cena), dat fantastische viooltalent van inmiddels 15 jaar oud, speelt voor het eerst Nederlandse mu-ziek. Dankzij MGN kon ik de Albanezen verrassen met een stapeltje partituren. Ze houden het aan de voorzichti-ge kant, met een concert van Willen de Fesch. Stilistisch is er wel wat op aan te merken, maar wat een technieken wat een muzikaliteit! Als dit meisje over twee jaar niet op een West-Europees topconservatorium terecht kan,zorg ik er persoonlijk voor dat er in Nederland de best mogelijke plaats voor haar beschikbaar komt.Gedurende het concert zit ik naast de burgemeester, die samen met zijn collega uit Korce de aanstaande reis naarZwitserland financieel mogelijk maakt. Hij is terecht trots op zijn inzet voor de cultuur van zijn stad.

 

Onufri

8 maart 2002

Alex

Om tien uur ga ik naar de Onufrischool. Astrit zit al te wachten achter een tafel vol met lekkere dingen. Ieder be-zoek aan zijn school levert je honderden kilocalorieën op. Hij is blij met de CD’s en de accessoires die ik hemkom brengen. Donderdag krijgt hij het tweede deel, dat nu nog in Nederland is. We bereiden minutieus de reisnaar Zwitserland voor. Voor de hele groep is het een historische gebeurtenis van de eerste orde. Het schoolorkestheeft inmiddels nieuwe kostuums gekregen en is klaar voor de reis. De meeste zorgen hebben ze in feite over devisa, en dan met name de doorreisvisa voor Italië. De Italiaanse ambassade treedt bij herhaling heel onvriendelijkop tegen Albanezen die visa aanvragen Tijdens ons gesprek wordt Astrit gebeld door Vjollca Devolli, de departementale onderwijsinspecteur. Dezedame geniet van de politieke macht die ze heeft. Dat ze nauwelijks kennis van onderwijszaken heeft doet er niettoe. Ze wijst Astrit er op dat zij haar handtekening moet zetten om de leraren toestemming te geven om mee tegaan. Dat wil ze best doen, maar dan moet er ook voor haar maar een plaats gereserveerd worden. Een snoepreis-je is immers nooit weg! Of de Zwitserse organisatie er ook zo over denkt moet nog maar blijken. Eerst zal ik hetmaar eens met de burgemeester bespreken.

 

Onufri

8 maart 2002

Alex

Wehebben een afspraak bij de Nederlandse ambassade. Eerst ontmoet ik de directeur van de muziekschool in Tira-na. Hij kent dezelfde materiële zorgen als zijn collega’s. Daar kan ik niets aan doen. Wel kan ik hem winnenvoor het idee om een Associatie van Albanese muziekscholen op te richten.Met dat plan hebben we een uur later belet bij vice-ambassadeur Ard van der Vorst. Hij ondersteunt het idee vanharte. Als de club er is moet deze een plan maken voor door hen gewenste hulp op artistiek, management- en be-heersmatig gebied (o.a. onderhoud instrumentarium). Vanuit Nederland gaan we dan proberen de hulp te stroom-lijnen. We trachten de Albanese ministers van onderwijs en cultuur ook te interesseren. In Nederland zoeken wedan vervolgens de weg langs ministerie, instellingen en fondsen, met support van de netwerken van de ambassa-de.

 

Onufri

5 september 2002

Alex

Vice-ambassadeur Ard vander Vorst had me beloofd dat de ambassade zou bijdragen in een klein instrumentenproject voor de Onufri-school. Deze belofte was inmiddels omgezet in een daad. We nemen de bureaucratische verplichtingen door,praten na over de succesvolle reis naar Zwitserland en bedenken wat manieren om de oprichting van een Alba-nese Vereniging van Muziekscholen te versnellen.

 

Onufri

5 september 2002

Alex

Met Astrit bespreek ik het idee van een instrumen-tenfonds. Straks zal hij geen instrumenten uit Nederland meer krijgen en onderhoud en vervanging zelf moetenregelen. Eigen inkomsten voor de school zijn in zijn ogen nog altijd onbespreekbaar (hij blijft een man die vindtdat de staat alles regelt). Maar een privaat fonds, dat instrumenten verhuurt en met de opbrengst een deel van dekosten dekt vindt hij een aardig idee. Misschien zelfs iets voor de op te richten Association

 

Onufri

7 november 2002

Alex

Met Fatos als tolk ga ik naar Astrit Lopari. Dit eerste bezoek aan de muziekschooldirecteur wordt kort, want Ast-rit moet naar gasten in Teatri Skampa. We praten eerst uitgebreid over de oprichting van de “Association of Al-banian Music Schools”. Twee maanden gelden stond Astrit nog gereserveerd tegenover de hoeveelheid werk diehet met zich mee zou brengen, maar nu is hij echt positief. Hij heeft zelfs al contact gehad met al zijn zeven col-lega’s in het land (in Tirana, Shkodra, Dürres, Fier, Vlore, Korce, Gyrokaster).

 

Onufri

7 november 2002

Alex

Astrit heeft zijn gasten snel geloosd en schuift weer aan om de vele details van het instrumentenproject door tespreken. Gert en Dick van Vliet, de Woerdense muziekhandelaren, hebben hun voorbereidend werk goed ge-daan. Het ziet er naar uit dat we bijna alles kunnen leveren wat de school nodig heeft.

 

Onufri

7 november 2002

Alex

Mijn eerste afspraak, vergezeld van Astrit en Tani, is bij Roland Cerepi, de nieuwe onderwijsinspecteur. Na zijnvoorgangster kon ik het niet slechter treffen, maar ik krijg zelfs een goed gevoel bij de kennismaking, voor wathet ook waard is. Belangrijkste doel is om zijn medewerking te krijgen bij het instrumentenproject, grotendeelsgefinancierd door de ambassade. Als de schenkingsprocedure via de inspectie loopt, is vrijstelling van invoer-rechten en omzetbelasting voor ons verzekerd. Ik maak duidelijk dat ik de getekende formulieren wil hebbenruim voordat de eerste instrumenten uit Nederland vertrekken

 

Onufri

15 april 2003

Alex

Mijn eerste afspraak heb ik pas om 10 uur, op het kantoor van Astrit Lopari. Als ik binnenkom ligt de hele tafelvol met lekkere dingen, waarachter ik mag plaatsnemen in de zoveelste poging om mijn gewicht op peil te hou-den. We hebben heel wat te bespreken.We maken de definitieve lijst van instrumenten uit het ambassadeproject. Dankzij de extra donoren (Lionsclub,Stichting Arno Laro Foun, K.F. Heinfonds, Vereniging van Directeuren van Nederlandse Muziekscholen) lukthet om het hele verlanglijstje van Astrit te honoreren. Na lange voorbereiding is de lijst compleet en op de voorAstrit meest wenselijke wijze samengesteld. Als ik terugkom ga ik meteen bestellen. Dat zal geen probleemmeer zijn. De voorbereiding van het transport zal meer voeten in aarde hebben. Allereerst moet ik de Albanesepapieren hebben en dan moet het ook nog lukken om een heleboel computers en een gebruikte server mee te ne-men. En, wie weet, heeft Jan Niks ook nog wel wat in de aanbieding.De oprichting van de "Association of Albanian Art Schools" is verder gevorderd dan ik verwachtte. De Statutenzijn klaar in de Albanese versie. Aan de Engelse vertaling wordt gewerkt. Dan kunnen ze naar het gerechtshof inTirana voor de officiële oprichting. Tekenend voor de situatie is wel weer het feit dat ze de handtekening van decollega uit Korce missen en al weken op zoek zijn naar iemand die niet alleen naar Korce op en neer gaat, maardaar ook nog de muziekschooldirecteur weet te treffen.Astrit heeft goed nagedacht over deelname aan het EMU-festival in Denemarken/Zweden, dat in mei 2004plaatsvindt. Hij stelt vast dat veel afhangt van de herverkiezing van burgemeester Hysen Domi. Hij is op voor-hand bereid een groot deel van de reiskosten voor zijn rekening te nemen. Astrit gaat in elk geval heftig verkie-zingscampagne voeren.Met de school gaat het goed, zo zegt hij. Er zijn veel landelijke competities waar de leerlingen van de Onufri-school zonder uitzondering eerste en tweede prijzen halen. Dat is dan wel goed voor het imago, maar de lerarendie ik spreek klagen toch ook wel dat het reguliere programma er wel erg door wordt verstoord, ook al is het leukom zoveel prijzen te winnen bij de grote competitie in Dürres en te zien hoe je directeur herhaaldelijk gezoendwordt door de nieuwe, piepjonge mevrouw Nano (die haar man, de premier, vertegenwoordigt).

 

Onufri

15 april 2003

Alex

Dan moet ik van Astrit horen hoe het met de accordeons en gitaren is. De gitaristen spelen degelijk, maar nietbijzonder. De instrumenten houden zich goed. Met de accordeons zijn er technische problemen, maar degenendie ik hoor weten dat goed te hanteren. Ik hoor een onwaarschijnlijk virtuoos duo, dat zo naar de internationalecompetities kan. Het valt me vooral op dat ze niet alleen technisch goed zijn, maar vooral ook muzikaal spelen.Dan komt er een jongetje van 11 jaar binnen, met een accordeon die eigenlijk te groot is voor zijn kleine lijf. Ikvraag of het een Roma-jongetje is, maar dat zie ik verkeerd. Het is een gipsy-boy en dat is heel iets anders daneen Roma-boy. Maar als hij speelt vallen al mijn vragen weg. Hij schijnt nog geen jaar te spelen, maar wat ikhoor is wonderbaarlijk. Astrit, de scout, heeft een supertalent uit het zigeunerkamp naar zijn school gehaald, eenjongen die een paar jaar geleden nog analfabeet was. In tien minuten hoor ik muziek die me weer voor jaren eenstimulans geeft om door te gaan met deze school!

 

Onufri

15 april 2003

Alex

Als ik begin over de reis van de Onufrischool naar Denemarken/ Zweden belooft Hysen een gemeentelijke bij-drage in de reiskosten, mits hij gekozen wordt.

 

Onufri

15 april 2003

Alex

In één van de nieuwe koffiehuizen ontmoeten we Bardhyl, de muzikale adjunct directeur van de Luigj Gurakuqi-school. De school is schitterend gerestaureerd en ik beloof hem een volgende kaar te komen kijken. Nu kan ikhem nog 15 mandolines en 45 sets snaren aanbieden, die hij meer dan goed kan gebruiken voor het muzikaledeel van de onderwijzersopleiding op zijn school. Ook wilde ik de toestand van zijn accordeons weten. Gelukkigzijn die in betere conditie dan die van Astrit. Logisch trouwens, want ze worden minder intensief gebruikt. Ei-genlijk zijn er maar twee aan revisie toe, als een Nederlandse techneut, door bemiddeling van Gert van Vliet,voor een paar dagen naar Elbasan gaat. Vanmorgen was Bardhyl bij een meeting met de minister van onderwijs. Het ministerie had bedacht om een aan-tal opleidingen te verlengen van 8 naar 9 jaar. Zijn school is aangewezen als proefschool, maar hoe het moetweet niemand. Ook vindt het ministerie het een goed plan een aantal decentralisatiemaatregelen weer in te trek-ken om dan "beter het overzicht te kunnen houden". Met andere woorden: de oude, centralistische partijprincipeswaren nog overal rond. Er gaat zeker een generatie overheen voordat er scholen en schoolleidingen echt eigenverantwoordelijkheid gaan dragen.

 

Onufri

21 oktober 2003

Alex

De jongens begonnen veertig computers met toebehoren uit te laden. Daarna volgden de Onufri.De muzikale invoerrechten waren heel wat hoger, maar ik toonde me verbaasd dat die nu niet voldaan werden.Alles was immers voorbereid. Een ijverige gemeenteambtenaar had inderdaad het benodigde budget berekend,maar omdat hij voor een geheel eigen interpretatie van de douane-regels had gekozen, was het door hem becij-ferde bedrag ongeveer één-vijfde van wat het moest zijn. Astrit was, met een heleboel anderen, al weken bezigom dit geregeld te krijgen, zo hoorde ik nu.

 

Onufri

21 oktober 2003

Alex

Bij de mandolines kwam er eengrote lach op het gezicht van de vrouw. Ze bleek een zus van Bardhyl te zijn, voor wiens school de instrumentenbestemd waren. De jongens van van Vliet hadden hun werk goed gedaan. Alles goed verpakt en duidelijk ge-merkt, geen verrassingen. Nu ook de zekerheid dat de zending compleet was aangekomen. Bij de doos met sna-ren aangekomen, beloonde Eduart zichzelf met een snarenset voor de gitaar die hij in huis had. Op mijn aandrin-gen beloofde hij het aan Astrit te melden. Dat hij cellosnaren voor gitaarsnaren aanzag liet ik maar in het mid-den. Daar komt hij wel achter ......

 

Onufri

21 oktober 2003

Alex

Om het vervolg logisch te maken gingen alle net uitgepakte computers weer de auto in. Toen de volgende, onna-volgbare en langdurige discussie klaar was, reed de auto tweehonderd meter naar de school en daar werd alles ingoede orde uitgeladen. Dit deel van de klus was geklaard.

 

Onufri

21 oktober 2003

Alex

Bij de opzet van het project waren we overeengekomen dat de school ca. 5% van het totaal zelf zou financieren.Kennelijk had hij dat niet goed begrepen. Maar wetende dat dit bedrag beschikbaar is, kwamen we er toch sneluit. Iedereen was vooral opgewekt dat het weer ging lukken! Jammer is dat het tussen Astrit en de nieuwe on-derwijsdirecteur (twee stevige karakters met kennis van zaken) niet zo goed klikt. Het maakt hem zorgelijkerdan hij van zichzelf al is. De oprichting van de Association, met Astrit als voorzitter, noet helaas weer wachten.Het is al een probleem om alle handtekeningen van de leden te verzamelen. En dat is hier wel nodig voordat zenaar de rechtbank gaan om de vereniging in te laten schrijven. De reis naar het EMU-festival in Denemarken?Zweden spookt wel door zijn hoofd, maar hij durft er bij de gemeente nog niet over te praten. Eerst moet het geldvoor de instrumenten op tafel komen. We spreken af dat de definitieve beslissing tussen 1 en 15 december geno-men word

 

Onufri

21 oktober 2003

Alex

Op donderdagmorgen krijg ik een telefoontje van Tani dat de nieuwe burgemeester getekend heeft voor de beta-ling van de invoerrechten van de Onufri. Daarna volgde nog wat verrassingen en plotselinge wijzigingen van de procedure.Eindelijk, op dinsdagmorgen 4 november kwam de zending los bij de douane.Bij aflevering bleek alles volledig te zijn. De opslag in de vochtige loods heeft geen schade veroorzaakt

 

Onufri

25 september 2004

Alex

Hier gaan we proberen de statuten van de op te richten Albanian Associ-ation of Art Schools door te nemen. Mijn handicap was tot heden dat ze alleen in het Albanees waren. Ineens to-vert Astrit een Engelse versie uit zijn tas. Dat praat een stuk makkelijker. De bespreekpunten kunnen we nu uit-gebreid doornemen. Eigenlijk is alles bijna klaar om tot oprichting over te gaan. Dat is hier wel een heel gedoe,want daar komt de rechtbank aan te pas. Ineens komt Bujar Haxhi, directeur van de school in Tirana opdagen.Hij wist kennelijk dat we hier waren, maar ik heb geen flauw idee hoe. Samen met hem spreken we de plannenvoor de vereniging nog eens door. Ook hij blijkt er goede verwachtingen van te hebben. Dat gaan we dan latermaar een keer op het ministerie vertellen.

 

Onufri

25 september 2004

Alex

We besteden veel tijd aan de statuten. Ik zeg toe een schets voor een vijfjarenplanvan de vereniging te maken. Het wordt waarschijnlijk een ‘federation’, wat hier politiek beter blijkt te klinkendan ‘association’ . Uit de verhalen is maar al te duidelijk wat nodig is. Toch vraag ik Astrit om samen met zijncollega’s een tiental prioriteiten voor de komende jaren te kiezen.

 

Onufri

25 september 2004

Alex

Onze taak is het een tiental Apple-computers met software te vinden en een trainer die de leraren inwijdt in degeheimen en helpt bij het maken van een leerplan. Datzelfde idee geldt voor een cursus muziektekstverwerking.In onze eigen netwerken zullen we het wel kunnen oplossen, alleen de financiering van die hoge reiskosten....Eindelijk krijgen we ook het onderhoudsplan voor 16 accordeons geregeld. Leverancier Gert van Vliet en ik heb-ben een jaar nodig gehad om Astrit ervan te overtuigen dat ze in groepjes van vier naar Nederland moeten ko-men. Dan kunnen ze veel beter gerepareerd worden dan wanneer er iemand met beperkte voorrad gereedschap enonderdelen naar Elbasan gaat. Eindelijk is Astrit ook overtuigd. Nu moet hij de douane-papieren gaan regelen.Dat zal geen eenvoudige klus zijn. Ik laat die graag aan hem over

 

Onufri

25 september 2004

Alex

Later dan gepland treffen we inspecteurZana Tabaku en Ilia Paluka, director of curricula development. Zij horen ons verhaal over de oprichting van deFederation of Art Schools met betrokkenheid aan. Zij willen wel meewerken, maar er zijn vele krachten die zeniet in de hand hebben. Zo heef Zana in een carrière van 16 jaar al 17 ministers meegemaakt, ieder met een eigen‘beleid’. Continuïteit is dus een onbekend fenomeen. Voor de financiën geldt dat je voor nationale activiteitennaar het economic department moet en voor internationale naar international affairs. Maar duidelijker is het datje voor schoolbelangen naar de gemeentebesturen moet. Zo kost het onze gesprekspartners in elk geval niets ombetrokkenheid te tonen.

 

Onufri

25 september 2004

Alex

Met Endri als tolk en betrokkene nemen we komende acties nauwgezet door. Sta-tuten aanpassen en de vereniging daadwerkelijk oprichten. Een globaal plan maken voor de komende vijf jaar.Een bijdrage van de acht betrokken stadsbesturen vragen. Trainingen voorbereiden voor muziek-tekstverwerkingen Art Design. Inventaris bemachtigen voor een werkplaats Art Design en de audio-klassen. Reparatieplan vande accordeons, waarbij Astrit nu echt kan leven met de gewijzigde planning.

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Benno Reerink gaat zich een indruk vormen van de mogelijkheden voor de onlangs op mijn initiatief opgerichteAssociation of Albanian Art Schools. Als hij positief gestemd teruggaat naar Nederland, zal hij zich misschien inhet bestuur van zijn vermogende culturele stichting sterk maken om deze vereniging te ondersteunen met goedehuisvesting en financiële ondersteuning bij de organisatie gedurende de eerste jaren van haar bestaan

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Jaap Rondaij brengt ook zijn eerste bezoek aan Albanië. Hij is bestuurslid van de Stichting Ingrin en gaat opmijn verzoek de mogelijkheden voor een programma op het gebied van grafimedia onderzoeken.

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Eerst gaan we naar Astrit Lopari op de Onufrischool. Het schooljaar is nog niet begonnen en overal wordt ge-werkt. Leuk om te zien hoe ook leerlingen meehelpen met schoonmaken en schilderen van de muren. Jaap is on-der de indruk van het werk dat leerlingen van de teken- en schilderopleiding gemaakt hebben. Vakwerk op hoogniveau. En dan te weten dat een van de mooiste (grote) werkstukken is gemaakt op een uitgevouwen stuk kartonvan een verpakkingsdoos! Een prachtig, meer dan levensgroot dubbelportret van Castro en Che Guevara in air-brushtechniek. Jaap ziet meteen wat ze hier kunnen en kijkt zijn ogen uit. Dat inspireert. En dat stuk karton ty-peert meteen het contrast tussen artistiek vermogen en materiële randvoorwaarden.

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Natuurlijk krijgen we ook de muzikale aubade die bij zo’n bezoek hoort. Ik geniet weer van het enorme talentvan de accordeon spelende “gypsy boy” en het spel van enkele andere accordeonisten en pianisten. Wel hoor jeals musicus meteen wat de zin is van de Association. De kinderen hebben een groot technisch vermogen maarstilistisch ontbreekt er wel erg veel. Met een paar masterclasses voor pianodocenten kun je enorme vooruitgangboeken. Na het optreden doet Astrit zijn verhaal over de zin en het nut van de Association. Benno wordt nu vanuur tot uur positiever over zijn bezoek. Het verhaal van Astrit en zijn collega’s geeft een goed beeld van het be-lang van de Association

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Jaap en Endri beginnen hun dag met enkele werkbezoeken aan de lokale grafische industrie. De eerste impressieszijn niet verassend. Weinig, meestal niet of nauwelijks functionerende, en sterk verouderde apparatuur. Op ééndrukkerij was weinig te doen en op de andere helemaal niets. Er is wel interesse voor nieuwe ontwikkelingenmaar er zal veel moeten gebeuren.

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Met Fatos en Benno gaan we kijken naar locaties voor mogelijke huisvesting van de Association. We bezoekeneen oud militair terrein, dat binnenkort eigendom wordt van de gemeente. Nu zijn er alleen bouwvallen te zienwaar dienstplichtige jongelui zich lopen te vervelen. Of ze een taak hebben is onduidelijk. Hun enige activiteitlijkt het kweken van tomaten. Dan gaan we naar het complex waar het VET-centre wordt gebouwd. Ruimte enfaciliteiten zijn er, maar de ambiance is niet echt wat je zou willen. Tenslotte kijken we naar een oude villa dieruggelings tegen de stadsmuur is gebouwd. Het schijnt dat deze binnenkort definitief eigendom van de gemeenteis, als binnen vier maanden er zich geen nabestaanden van de oorspronkelijke eigenaar gemeld hebben. Ooit washet toegewezen aan de “Normalisti”, die er niets mee hebben gedaan. Hetzelfde geldt voor de schilders, die hetvervolgens toegewezen kregen als atelier. Voor beide clubs was het restaureren kennelijk te hoog gegrepen. Ben-no daarentegen, staat de restauratieplannen al te bedenken, mits....

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Het is de bedoeling dat we het kapelletje gaan bezoeken datooit in de zestiende eeuw is beschilderd door de beroemde Onufri. Maar dat gaat niet zo eenvoudig. De bewakersmogen alleen gasten toelaten die een formulier van het ministerie van cultuur hebben met “stamp and signature”.Na langdurig beraad mogen wij naar binnen en we zien prachtige muurschilderingen. Er is geen stroom dus wekijken met kaarslicht, maar dat is genoeg om onder de indruk te raken van de schitterende kleurrijke figuren enom te zien hoe ernstig het verwaarloosd begint te raken. We mogen geen foto’s maken want de beherende dorpe-ling is bang dat we hem verlinken. Hier ligt een mooie taak voor een restauratieproject dat niet te lang uitgesteldmag worden.

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Wij nemen nu de tijd om met Tani en Endri indringend over het project grafimedia te spreken. Jaap overtuigt henervan dat ze dit zelf ter hand moeten nemen. Daar ben ik blij mee. Ik zie daar veel meer in dan dat ECE maartussenpersoon blijft spelen voor projecten die door anderen uitgevoerd worden. In die gevallen vind ik de conti-nuïteit toch altijd een probleem, terwijl ik ervan overtuigd ben dat ECE dat veel beter zelf kan. Ze zullen dan welhun jarenlang gekoesterde terughoudendheid moeten overwinnen

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Benno en ikpraten nog een tijd na over de wens van Astrit om één of twee klassen in te richten voor wat hij “audioroom”noemt. Daarmee bedoelt hij geschikte bureaus met koptelefoonaansluitingen waarachter leerlingen kunnen luis-teren naar muziekstukken uit de zich gestaag uitbreidende discotheek. Benno weet wel een adres waar we mis-schien verder kunnen komen

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Het huis tegen de stadsmuur is wat kleiner en minder statig, maar zeker geschikt. Ardi-an gaat uitzoeken wat de stand van zaken is, nadat hij bevestigde wat we al wisten. Het huis is straks definitiefeigendom van de gemeente, tenzij nazaten van de oorspronkelijke eigenaar zich binnen vier maanden melden.Dan kom je zeker nog een curieus Albanees probleem tegen. In dit land mogen bouwwerken in publiek bezit nogniet aan particulieren verkocht worden. Ooit zal dat wel mogelijk zijn. Maar daarover gaan ze in Tirana en dat isheel ver weg.... Niettemin zegt Ardian medewerking toe als het tot actie moet komen

 

Onufri

7 september 2005

Alex

We waren nog zo onder de indruk van het transportprobleem, dat de al jaren slepende kwestievan de reparatie van vele accordeons vanzelf weer aan de orde komt. Deze keer ging het niet door omdat de (Al-banese) vervoerder zijn prijs tussentijds verviervoudigde. En dan zou het nog de vraag zijn geweest of de 14 in-strumenten veilig de douane voorbij zouden komen. Eerst het land uit en dan weer erin. Twee kansen om proble-men te krijgen. We moeten nu maar een ander plan bedenken. Dat wordt dan een project voor de Association. Ikzal proberen een reparateur naar Albanië te laten komen, die een training geeft aan toekomstige reparateurs vanalle acht kunstscholen in het land. Zo kan die Association al meteen zijn ware gezicht tonen.

 

Onufri

7 september 2005

Alex

Aan het eind van de middag bekijken we nog wat leegstaande, vervallen panden, waarvan het zeker dat ze in pri-vé-bezit zijn. Een haalbare optie lijkt één van de twee leegstaande schoolgebouwen in de oude binnenstad, in debuurt van een privé-lyceum en een commerciële taalschool. In het ene schoolgebouw wordt een privé-school ge-vestigd en het andere is nog beschikbaar. Gelukkig zijn het gebouwen die in de oude villa-stijl opgetrokken zijn.Wie weet wordt de Stichting van Benno op afstand enthousiast.

 

Onufri

28 mei 2006

Alex

een afspraak bij de nieuwe prefect, Mimoza Hasekiu. Via haar proberen we een doorbraak te forceren bij hetverkrijgen van een pand om daarin een vestiging voor de Association of Albanian Art Schools te maken. EenNederlandse Stichting wil daarin investeren. Zij gaat er niet over, maar wil wel haar politieke contacten in dehoogste kringen aanboren, zelfs tot aan premier Sali Berisha. Maar haar advies is om het toch met Ardian Turku,de burgemeester, te regelen. …..We vertellen het verhaal over het Normalisti-huis nog een keer. Deze Normalisti hebben een on-duidelijke toezegging uit het verleden om iets met het pand te mogen doen. Maar de jongste van dit clubje nos-talgische onderwijshistorici is 72 jaar en er komen geen nieuwe leden meer bij. Ardian zegt (weer) toe zijn uiter-ste best te gaan doen zijn City Council te overtuigen. Ten opzichte van zijn ambtenaren is dat niet nodig. Die on-dersteunen het project van harte

 

Onufri

28 mei 2006

Alex

Met Astrit hebben we een zinvol gesprek over nuten taken van de Associaton maar ook over de onvermijdelijke noden van het kunstonderwijs in dit land. Wel zijnwe het volkomen eens over de strategie: eerst moet de Association een goed onderkomen hebben en dan gaan weaan de slag. Om aan de slag te kunnen gaan, hebben we overigens al de eerste toezegging van Nederlandse enEuropese donoren binnen. Hopelijk hoeven we niet te lang te wachten.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Bij ECE praten we alvast vooruit over de “huizenkwestie” ten behoeve van de Association of Albanian ArtSchools, die de komende dagen aan de orde komt. Richard heeft, op advies van de Albanese ambassadeur in Ne-derland, een afspraak met Apollon Bace, de directeur van de Albanese Monumentenraad. Ik hoor dat Tani tochmeer weet van het “Noramlisti”-pand dan hij ons eerder meldde. Gelukkig kan ik Richard nog tijdig bijpraten,voor hij zijn (inmiddels verzette) afspraak heeft. Het pand blijkt, zoals wij al vermoedden, geen eigendom van degemeente Elbasan, maar het is onduidelijk wie wel de eigenaar is. Afhankelijk daarvan is verkoop aan een Ne-derlandse Stichting mogelijk of onmogelijk. Er blijken ook nog wat alternatieven te zijn, die we nog niet op het2oog hadden toe we vorig jaar met Benno Reerink (bestuurslid van de Nederlandse potentiële financier) een ori-ënterend bezoek maakten. Later in de week gaan we ze bekijken.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Tani en ik maken een afspraak met Astrit Lopari om het belangrijke onderwerp van huisvesting voor de Associa-tion door te spreken. Astrit is overtuigd van de rol die hij moet spelen en wil er voor gaan.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Onze eerste ontmoeting ismet Sokol Avxhiu, de Albanese directeur van PARSH (Projekti Arsimimi i të Rriturve në Shqipëri) een samen-werkingsproject van instituten die zich bezighouden met beroepsopleidingen voor volwassenen. Parsh heeft er-varing met beroepsopleidingen en met alle aspecten van certificering en accreditering. Hij vertelt een aantal we-tenswaardige ervaringen voor het grafimediaproject, waar we ons volgende week op gaan storten. Tani en con-3sorten zijn blij dat hij adviseert om niet zelf (ECE) studenten te werven voor een training. In het projectvoorstelis dat wel voorzien, maar dan heb je het meteen over de zwakste plek van ECE. Hun vaardigheden op het gebiedvan marketing zijn nog altijd vrijwel nihil. En Tani laat niet na te bevestigen dat ze met het advies van Sokolmisschien helmaal niet hoeven te werven omdat het beter zou zijn het aan ‘derden’ over laten. De ervaringen metde Ali Myftiuschool en het Vocational Educational Training Centre in de stad leren m.i. juist dat je het niet aananderen moet overlaten. Maar het is lekker makkelijk om je zwakke punten niet te hoeven verbeteren. We komener volgende week maar op terug.Daarna gaat Tani naar een landelijke meeting over beroepsopleidingen. Ik heb tijd om met Arthur uitgebreidover het project grafimedia te praten. Het is het idee van ECE dat Arthur daarin een rol gaat spelen en ik ben be-nieuwd naar zijn plannen. We hebben een nuttig en lang gesprek. Hij heeft in ieder geval iets wat ECE nodemist: gevoel voor marketing, klantenwerving en klantenbinding. Logisch als je een aantal jaren je eigen bedrijfjein Italië draaiende moet houden. De bekende luchtkastelen zijn ook hem niet vreemd, als hij oppert er een lande-lijk project van te maken. Gelukkig is hij, op basis van redelijke argumenten, ervan te overtuigen dat we ons echtmoeten beperken tot Elbasan. Nadat we lang met elkaar gesproken hebben, zie ik hen hem wel degelijk een ge-schikte trekker en aanjager van het project. Ik ben benieuwd wat de jongens van Ingrin ervan vinden.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Met Tani en Arthur bespreken we vervolgens de plannen voor het naderende bezoek van Robert en Wim. Grafi-media biedt een grote kans voor beroepsopleidingen. Zij zien ook wel in dat de markt enorme behoefte heeft aangoed opgeleide jongeren. ECE heeft ervaring met ‘train the trainer’, dus zo’n start kun je ze wel toevertrouwen.Het lastige is alleen om hun luchtballonnen tijdig door te prikken en tegelijk te voorkomen dat ze zoveel berenop de weg zien dat de moed hen in de schoenen zakt. Ik hoor prachtige fantasieën over marketing, die ze nooit inwerkelijkheid kunnen omzetten. Als ze op lokaal niveau al jarenlang geen noemenswaardige markt van cursistenweten aan te boren, lukt ze dat zeker niet op landelijk niveau. En de filosofie in Tirana is geld’’biedt zeker geensoelaas. Het zou levensgevaarlijk zijn als ECE zich in een veel te vroeg stadium op die vechtmarkt zou bewegen.Van Robert en Wim wordt veel wijsheid gevraagd

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Zo kan ik me in de vroege ochtend met Tani voorbereiden op het bezoek van Robert van Weldam en Win Goos-sens, directeur en adviseur van de Nederlandse Stichting Ingrin (‘Foundation for International Graphic TrainingCo-operation). Ik spreek indringend met Tani: geen luchtkastelen, geen beren op de weg en niet bang zijn ommarktgericht te denken en te werken. ECE moet eindelijk volwassen worden en zich realiseren dat het veel meereigen inkomsten moet genereren. Het eerste succes heb ik al geboekt. Tot een paar dagen geleden hadden zeenorme angst om de door Ingrin voorgestelde kleine productieunit te gaan exploiteren. Maar ze zijn tot het in-zicht gekomen dat ze dat best kunnen doen binnen hun non-profit missie zonder dat ze bedreigd worden door af-gunst van de (piepkleine) commerciële markt.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Roberten Wim maken een koude start.We gaan naar het kantoor ECE en wisselen uitgebreide presentaties van ECE en Ingrin uit. Dat is een nuttigestart om de klokken gelijk te krijgen. Vervolgens hebben we een zinvol en indringend gesprek met Tani. Hetgrootste deel verloopt ordelijk en constructief. Zo nu en dan dreigt er een kleine ontsporing naar het bouwen vanluchtkastelen, maar we houden alle voeten op de grond. Het scenario waar we ons in vinden is dat ECE inves-teert, leraren selecteert en laat trainen, opleidingen accrediteert en studenten certificeert op basis van het Ingrinsysteem. ECE zal ook werken aan de toeleiding naar de arbeidsmarkt in deze industrie en daartoe gebruik makenvan zijn voucher-system. Deze vouchers zijn een soort studietoelage, waardoor leerlingen uit arme gezinnen tocheen beroepsopleiding kunnen volgen. Tani voert argumenten aan om niet zelf deze studenten op te gaan leiden.Na al die jaren nog steeds niet duidelijk of dat visie is of omdat ze het gewoon heel moeilijk vinden om cursistente werven. Hoe dan wel, blijft nog even de vraag. Het exploiteren van een kleine productieunit wordt onderdeelvan het project. Daarmee kunnen ze inkomsten verwerven, maar ook hun eigen materialen produceren. En dat is6goed, want ECE maakt steeds meer nuttig onderwijsmateriaal. De oplagen daarvan zijn altijd zo klein dat ernooit een drukker geïnteresseerd zal zijn.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Terug Elbasan zouden we Arthur ontmoeten. Hij zit al een hele tijd op het terras van Hotel Skampa en wij opdat van Real Scampis. Zo wordt het laat in de avond als Robert en Wim voor het eerst met hem kennis maken.Waar Tani de grote diplomaat en netwerker is, toont Arthur zich meer ondernemer. Met hem kunnen we waar-schijnlijk het project een heel eind op de rails zetten

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Wat een genoegenals je zo ontvangen wordt. Apollon Bace laat zich kennen als een autoriteit, die graag bereid is ons terwille tezijn. Maar hij heeft het wel ontzettend druk. En inderdaad: hij wordt om de paar minuten gebeld of gestoord dooreen medewerker. Niettemin voert hij een lang telefoongesprek met Ardian Turku, de burgemeester van Elbasan,die net terug is van een reis naar Litouwen, waarvan het doel onbekend was. Met dit gesprek zijn de klokken inelk geval gelijk gezet. Geleidelijk aan druppelen er steeds meer medewerkers binnen. Allemaal bemoeien ze zichmet de vraag: ‘van wie is het Normalisti-house en kan het verkocht worden?’. Het antwoord blijkt niet te geven.Zij suggereren twee alternatieven: een schoolgebouw en een “oude bioscoop”. Dat schoolgebouw blijkt echterhetzelfde pand te zijn waarover wij het hebben en die oude bioscoop is niet meer dan een ruïne.De inventarisatievan monumenten zal wel lang gelden gemaakt zijn. Meer hoopgevend is de vaststelling van de baas zelf. Hij ver-moedt dat het pand, vanwege de onduidelijke eigendomssituatie formeel eigendom is van het ministerie van Eco-nomische Zaken. En: “als dat het geval is, is het zó geregeld”. Morgen zal hij bij de minister langsgaan en danprobeert hij woensdag naar Elbasan te komen

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Wim en Robert zijn ’s middags op werkbezoek geweest bij de grafische industrie van Elbasan. Ze hebben dehelft van alle bedrijven bezocht en hebben een algemene indruk. Verouderde inventaris – slecht ontwikkeldekennis en technieken – gebrekkig opgeleid personeel – veel vraag naar drukwerk van de moderne, lokale indu-7strie waar men niet in kan voorzien – vrees voor de concurrentie uit Tirana – grote bereidheid om bij te leren –behoefte aan beter opgeleid personeel. Kortom, het voorgestelde project kan voor de stad in een grote behoeftevoorzien.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Tani en ik gaan een kijkje nemen op de huizenmarkt. Om de hoek van het theater staan twee huizen, die moge-lijk een alternatief voor het Normalisti-pand kunnen zijn. Ze zijn in privé bezit. Van één van de twee is de eige-naar net overleden, dus het was niet kies om te informeren. Het huis is prima voor het beoogde doel, alleen deligging is niet fraai. Het ligt ingeklemd tussen, waarschijnlijk illegaal gebouwde, kiosken en winkeltjes. Aan deoverkant staat een heel groot pand, deels gerestaureerd en in gebruik als hotel Het andere deel is nog in vervallenstaat, met uitzondering van een stuk benedenverdieping, dat in gebruik is als gokhal. En dat zal onderhandelenniet gemakkelijk maken.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Een beter alternatief is een wat kleiner huis in de ommuurde binnenstad, vroeger in gebruik als cultureelcentrum, nu – tijdelijk – als opvanghuis voor kinderen. Het is een mooi pand, maar provisorisch en lelijk geres-taureerd. Sterk punt is de fraaie en grote tuin.Als Suleyman enigszins vermoeid naar huis gaat, komen Wim en Robert net terug van hun ronde langs de twee-de helft van de markt. Deze rondgang bevestigt hun eerdere indrukken. In samenspraak met ECE leidt het ten-slotte tot de optie om ICCO een investeringsplan voor drie jaar voor te stellen. Daarna zou een verzelfstandigdeunit GMCE (GrafiMedia Centre Elbasan) selfsupporting moeten opereren waaruit een deel van de profit ten goe-de kan komen aan ECE. Ik zal deze optie informeel voorleggen aan ICCO. In het najaar moet ECE een planvoorleggen voor de periode 2007/10.

 

Onufri

10 september 2006

Alex

Het blijkt dat Apollon Bace toch niet naar Elbasan kan komen.

 

Onufri

27 september 2007

Alex

In de ochtend wer-ken we het concept voor de ICT- en grafimediaschool verder uit. Een calculatie wijst uit dat het project ECEstructureel voldoende inkomsten kan opleveren om vanaf 2014 zonder donor verder te kunnen. Dan immersloopt de Nederlandse steun voor Albanese projecten definitief af.

 

Onufri

27 september 2007

Alex

Het verhaal van de Association interesseert haar bijzonder. Zij zegt toe een aantal taken op zich te willen enkunnen nemen. Dat is van groot belang, want tot nu toe verliep de communicatie best moeizaam door het taal-probleem. De schooldirecteuren met wie ik te maken heb, spreken alleen Albanees. Ondanks de grote omloop-snelheid in deze functies verandert dat niet. Bij Astrit Lopari in Elbasan zeker niet. Met hem heb ik dan al tienjaar onafgebroken te maken, hij spreekt nog geen woord over de grens. We willen de zoektocht naar een onder-komen toch weer voortzetten. Na de verkiezingen zijn immers overal nieuwe burgemeesters aangetreden en datschept nieuwe kansen. En als het nu niet lukt in Elbasan, dan lijken er aardige opties in Berat of Pogradec te zijn.Eda wil er wel op af gaan. En het netwerk van haar vader komt daarbij zeker van pas

 

Onufri

27 september 2007

Alex

Met Endri rijd ik naar de school van Astrit Lopari. Hij is uitermate blij met de materialen die ik hem breng. Hetis een deel van een restvoorraad teken- en schildermaterialen. Een deel heb ik meegenomen, de rest stuur ik na.Met dit spul zal deze afdeling van de school weer jaren vooruit kunnen. De verrassing is dat hij inmiddels 17computers heeft staan voor een leergang Art Design. Het zijn PC’s waarop Microsoft Office is geïnstalleerd. Derest moet hij zelf maar uitzoeken! Jammer dat ik dit niet eerder wist. Nu moet ik alsnog op zoek naar voor hembruikbare software.Ik vertel hem over een Nederlandse relatie die graag een studiereis door Albanië wil maken, op zoek naar origi-nele muzikale folklore. Zijn eerste reactie is me goed bekend: geen tijd – druk – druk – druk. Maar als ik zeg dathet gaat over iemand uit de accordeonwereld verandert dat. Misschien is er wel iets te regelen voor de revisievan de accordeons van zijn school. Daarop wacht hij immers al jaren.Voor de Association heeft hij eigenlijk ook geen tijd, maar hij vindt het nog altijd heel belangrijk. Toch heeft hijde afgelopen tijd regelmatig contact met zijn collega’s gehad, zo blijkt. Hij denkt dat we met de nieuwe burge-meester een heel eind kunnen komen. Voor hem is en blijft Elbasan het centrum van cultureel Albannië. Dus op-ties voor Berat en Pogradec ziet hij niet zo zitten. Maar dat is de mening van Astrit.

 

Onufri

27 september 2007

Alex

Binnen zie nu écht het gebouw van de Dakli-school en (opnieuw) het ‘childrens house’. Mijns inziens toch heelaardige opties als hoofdkwartier voor de Association, zeker het laatste, kleine huis waar ik al jaren sympathievoor heb. Tot het moment dat we duidelijkheid hebben, moeten we de opties Berat en Pogradec maar even latenrusten.

 

Onufri

13 maart 2008

Alex

De specificaties van zijn compu-ters blijken op een papiertje van Endri te staan. Daarmee moet ik dan, samen met mijn vrienden van Ingrin, maariets bedenken voor zijn voorgeschreven cursussen Art Design. Maanden geleden stuurde ik hem een ontwerp vaneen schenkingsakte voor de teken- en schildermaterialen. Na er een aantal maanden op gestudeerd te hebben,laat hij nu weten dat het ontwerp akkoord is. Ik kan naar Nederland bellen dat ze morgen kunnen vervoeren. Enals dat wat later wordt, dat kan dan ook wel. Naderhand begrijp ik dat het probleem de douaneprocedure was.Daar wist Astrit echt geen raad mee, tot het moment dat Hysen Domi aanbood de inklaringsprocedure te doen.

 

Onufri

13 maart 2008

Alex

Dan komt de reis naar het mu-ziekscholenfestival van mei 2009 in Oostenrijk aan de orde. Als Hysen zijn hulp toezegt bij het zoeken naar ge-meentelijke fondsen, wordt Astrit een stuk geruster er op. Het idee om zijn strijkers ons Kloosterorkest te latenversterken, vindt hij geweldig

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

Hij vindt het planmet het Childrens House en de muziekzaal helemaal geweldig, zegt zijn volledige medewerking toe en als deStichitng Borckerhof ja zegt tegen het plan, krijgt ze alle schriftelijke garanties die ze nodig heeft. Stadsbouw-meester Sokol Radoniqi gaat namens de gemeente alles doen wat nodig is, zo garandeert de burgemeester. Ter-loops brengt Tani ook even het muziekscholenfestival in Oostenrijk ter sprake. En meteen garandeert hij dat degemeente alle benodigde kosten voor haar rekening neemt. Wat een verademing, zo’n man. Nu moet ik echt aande bak als ik terugben in Nederland.

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

En dat idee van de music-hall vindt hij helemaal inspirerend. Hij gaat gauw kijkenhoeveel meters de buren illegaal geannexeerd hebben om voor de oorspronkelijk kavel optimaal plannen te kun-nen maken. Soms moet ik even de verwachtingen temperen, omdat ik eerst een klus in Nederland te doen heb.Maar het feit dat er nu geen onzekere omstandigheden zijn en dat de toegevoegde waarde de kunstzinnige vor-ming van kinderen is, maken dat ik er goede hoop op heb

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

n die geest praten we over het tot stand komen van de ‘Albanian Asso-ciation of Art Schools’ en de mogelijkheden om via Nederlands-Albanese uitwisseling de kwaliteit van het on-derwijs te verbeteren. We vinden een willig oor en Ndriçim gaar graag op zoek naar mogelijkheden om met Al-banese financiële middelen iets te betekenen voor de club. We spraken over het eventuele lidmaatschap van deEMU (European Musicschool Union) en de facilitering van deelname aan vergaderingen en bijeenkomsten. DeAssociation moet daarvoor wel een Engels sprekende vertegenwoordiger werven, want met het Albanees vanAstrit Lopari kom je niet ver in dit Engels sprekende netwerk. De vestiging van een kantoor in het eventueel terestaureren Childerens House in Elbasan juicht hij van harte toe. De Association moet inderdaad een plek hebbenin het land. Hij weet ook wel een weg om trainingen en workshops van Nederlandse specialisten te financieren.Maar daar geldt weer een hele andere, bureaucratische procedure voor. Op nationaal gebied zijn de ontmoetingenvan scholen onderling erg belangrijk. In dit land zijn ze immers dol op ‘competitions’. Ook in het faciliterendaarvan wil hij een rol spelen, maar dan moeten de gemeentebesturen meewerken. Eda en ik zullen een globaalplan voor 2009 en volgende jaren schrijven, wat we hem direct na de zomervakantie voor zullen leggen. Tijdensmijn bezoek in september praten we er dan verder over.Het zal toch niet zo zijn dat na jaren van voorbereiding met vallen en opstaan alles ineens op zijn plaats valt. Na

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

We gaan naar naar Blerim Nazareni, directeur van Culture Centre. Ook nu ben ik onder de indruk van de charmevan het totaal vervallen ‘Childrens House’ uit het begin van de vorige eeuw. En wat ligt de tuin er mooi bij! Ikvraag me nu nog meer af of dat plan voor een aan te bouwen muziekzaaltje wel een goed idee is. Blerim vult detijd met lange monologen over zijn grote verdiensten in vorige banen en de luchtkastelen die hij aan het bouwenis voor de toekomst. Dit verschijnsel komt me inmiddels maar al te bekend voor. Eda krijgt nauwelijks de tijdom alles te vertalen, maar dat is geen probleem. Het blijft een feit dat de muziek- dans- en tekenlessen van hetcentrum een mooie voorziening zijn. Tussen de regels door begrijp ik dat de meeste lessen elders gegeven wor-den. Ik neig steeds meer naar de opvatting dat we ons toch moeten concentreren op de Association en dat hetCulture Centre alleen ruimte als kantoor hoeft te betrekken. Zeker nu het zo duidelijk is dat ze ook op zo veelandere locaties werken. Maar voor de Association heb ik heel andere zorgen. Misschien komt het helemaal nietslecht uit dat de potentiële Nederlandse donor zich moet beraden naar aanleiding van de actuele bankencrisis eneen fiscaal vraagstuk.

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

Nog lastiger wordt het verhaal over de reconstructie van het Culture Centre. Het is begrijpelijk dat de Nederland-se Stichting Borckerhof even pas op de plaats maakt. Maar na het bezoek van gisteren hebben Eda en ik meertwijfels over de combinatie van activiteiten van het Culture Centre en de Association onder één dak. Hoe krijgenwe de Association verder op gang? Het is nog een bijna slapende vereniging en op dit moment is bijna niemandin staat deze wakker te maken, behalve mensen als Eda die met een vooruitziende blik het nut van zo’n club weldegelijk inziet. Wij moeten de bedenktijd benutten om te bezien op welke manier we de zaak het beste in bewe-ging kunnen krijgen. En omzien naar alternatieve investeerders voor het geval ze afhaken. Nodig is het zeker datdeze Association een belangrijke rol gaat spelen. Meer nog dan ooit, gezien de moeilijke positie van de ArtSchools. Op grond van een recente ministeriële oekaze moesten ze dit jaar voor het eerst ook nog aan landelijkeeindtermen van algemene vakken voldoen (‘matura’). Bij de grote concentratie op kunstvakken, schieten diemeestal wat bij in. Een probleem waarmee ook de technische scholen als Ali Myftiu en Sali Ceka geconfronteerdzijn. Ik heb eigenlijk het idee dat het kunstonderwijs aan een grondige reorganisatie toe is. Dat klinkt ingewik-kelder dan het is, er zijn immers niet meer dan acht à negen scholen in het land, waarvan sommige piepklein.Maar alles wat eenvoudig is, kan in dit land nu eenmaal ongelofelijk gecompliceerd gemaakt worden. Dinsdagga ik op de Nederlandse Ambassade proberen een stap verder te komen

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

Ook het gesprek met Qhazim is weer kort en doelge-richt. Hij heeft beloofd de reis naar Oostenrijk te financieren, dus Astrit mag vertellen wat er moet gebeuren. Wehoren dat de stad een comfortabele touringcar voor 30 personen heeft besteld. Die mag Astrit gebruiken, dus hetvervoer is geregeld. De deelnemersbijdrage is dan niet meer het grootste probleem, dus dat komt ook wel goed.Astrit moet wel, met hulp van Eda, de visa en het verblijf onderweg regelen. Daar is Eda op voorbereid. Hetgroene licht is daar. Ik kan mijn tweede resultaat van de reis inboeken.

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

e hebben nog even tijd om hem te informeren over de trage voortgang van de Association. Hij informeert onsover het plan van de gemeente om een oplossing te vinden voor een ‘flexibel muziekpodium’, waar veel behoef-te aan is. Voor mij is dat het doorslaggevende argument om af te zien van die zaal bij het Childrens House. Deruimte is daar echt te klein en de tuin te mooi. Hij bevestigt nadrukkelijk dat het Childrens House ter beschikkingvan de Association is en blijft, maar dat het ondersteunen van zo’n vereniging een taak van de staat is.

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

We hebben belet bij Mimosa Matrax-hiu, de nieuwe onderwijsdirecteur. Het is voornamelijk een kennismakingsbezoek, maar ze is al goed op dehoogte van de Nederlands-Albanese samenwerking. Astrit heeft voor zijn leerlingen en docenten haar formeletoestemming nodig om de reis naar Oostenrijk te kunnen maken. Dat gaat wel lukken. Ze wil zelf wel graag meeom de stad goed te kunnen vertegenwoordigen

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

Eindelijk hebben we nu tijd om met Astrit de inhoudelijke details te bespreken. Dat lijkt eenvoudig, maar hetkost Eda en mij heel wat moeite hem bij de les te houden. Hij moet namelijk een hanteerbaar programma makenen ook uiting geven aan de Nederlands-Albanese samenwerking. Dat wil hij allemaal wel, maar hij overziet nogniet zo goed wat hij allemaal moet doen. Gelukkig ziet Eda dat wel, dus we komen er wel uit. Ter plaatse weethij toch de lijst met deelnemers zo goed als compleet te maken en dat is een hele geruststelling. De deadline voordefinitieve inschrijving verloopt over een paar weken. En dan moet er ook betaald worden. Dat ga ik voorlopigvan de Skampa-rekening doen. Maar de burgemeester geeft een schriftelijke garantie dat het gemeentelijk budgetin januari beschikbaar is. Voor de zekerheid zal ik met de Oostenrijkse organisatie toch maar een ontbindings-clausule overeen komen. En voor Astrit moet ik snel een officiële uitnodiging bemachtigen. Die is al over eenpaar weken nodig voor de visa. En stel je voor dat de bus door Servië moet rijden. Dan is er heel wat bureaucra-tie te verstouwen voor er een doorreisvisum loskomt

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

De reis naar het EMU-festival in Oostenrijk is verzekerd. De burgemeester heeft woord gehouden. Hetis goed voor de promotie van Elbasan (met de nieuwe touringcar) en van Albanië (met het muzikaal talent van de kinderen van de Onufrischool)

 

Onufri

10 oktober 2008

Alex

Ardi en ik zijn beiden van mening dat de Associaition of Albanian Art Schools een belangrijke rol kanspelen in de verbetering van het Albanese kunstonderwijs. De eerste taak zal zijn dat de directeuren nudaarover een gemeenschappelijk geluid laten horen. Ik denk dat het Albanese ministerie wel een gewil-lig oor heeft, maar vervolgens geen geld heeft. Zeker niet om een vereniging te financieren, want datdoen ze hier niet. Ardi refereert aan de lange tijd die er nodig was om de vereniging van Albanese bur-gemeesters / gemeenten op gang te krijgen (een VNG-project). Er is ook geld nodig in dit voorberei-dingstraject. Daarvoor ga ik mogelijkheden zoeken binnen het Nederlandse MATRA-project. Het grotewerk zou later op basis van een Nederlands-Albanese samenwerking via Europese fondsen tot standkunnen komen. En de huisvestingskwestie blijft natuurlijk actueel. Het huis, het reconstructieplan en detoezegging van de burgemeester zijn er. Als Stichting Borckerhof om moverende redenen moet afhaken,gaan we snel naar andere financiers op zoek. De eerste namen zijn al gevallen

 

Onufri

20 mei 2009

Alex

Het doel van de reis is het driejaarlijkse muziekscholenfestival van de EMU (European Musischools Union).Meer dan een jaar voorbereiding, gedoe tot het laatste moment, maar uiteindelijk zijn de leerlingen van de Onu-frischool met Astrit Lopari, hun directeur, begeleiders en enkele ‘gelukkige medereizigers’ vertrokken voor delange reis van Elbasan naar Linz. Na maanden voorbereiding waren gisteren uiteindelijk alle visa in orde geko-men, ook al moesten ze daarvoor heel wat keren de reis van Elbasan naar Tirana make

 

Onufri

20 mei 2009

Alex

De openingsceremonie duurde lang maar het was indrukwekkend. Er werd o.a. een (goed gearrangeerde) pot-pourri van Europese volksliederen ten gehore gebracht en dat leidde tot kreten van enthousiasme in alle hoekenvan het enorme plein, vol met duizenden festivalgangers. Een act met Oostenrijkse folklore kon natuurlijk nietuitblijven, ook al is dat niet echt onze smaak.Hoogtepunt was het Alle Menschen werden Brüder. Iedereen zong mee, ook al waren er maar heel weinigen diede tekst kenden. Maar het Europese gevoel was er zeker.Tussendoor werden twee van de Albanese leerlingen, die een woordje Engels spraken, nog even geïnterviewddoor de Oostenrijkse televisie. De groep uit Elbasan werd wel als de meest exotische van het hele festival gezien

 

Onufri

20 mei 2009

Alex

s Middags vindt het optreden in Wels plaats, niet op de sfeervolle Stadtplatz, maar in een redelijk geoutilleerdbuurtcentrum. Alle presentaties zijn de moeite waard, niet in het minst die van de groepen uit Woerden en Elba-san. Behalve Astrit kon iedereen leven met de uitgevallen onderdelen van de pianistes.

 

Onufri

20 mei 2009

Alex

we konden ons begeven naar de Klostergasse, waar één van de 23 podiavoor de slotmanifestatie was opgebouwd. We kwamen op een schitterende binnenplaats van een barok gebouwmet een nog mooiere akoestiek. Daar zou het orkest van de Onufri zijn beste beentje voorzetten. En het werd eendaverend succes. Je zag de verwondering op de gezichten van de vele toeschouwers. Naast de indrukwekkendeoptredens van de diverse solisten, onder wie de twee pianistes, vormde de uitvoering van de Kuhnau Variatieshet absolute hoogtepunt. Een klaterende applaus en toen waren we allemaal even sprakeloos ...

 

Onufri

20 mei 2009

Alex

Rond elf uur waren we terug in het internaat maar de dag was nog lang niet ten einde. Een groepje Albaneseleerlingen begon folkloristische Balkanmuziek te spelen (dat spelen ze net zo virtuoos als hun klassieke repertoi-re). Binnen afzienbare tijd meldden de Nederlanders zich, daarna ook nog de Duitsers en de Spanjaarden en zoontstond een feest van muzikale verbroedering dat nog tot ver in de kleine uurtjes zou duren. Dat alles onder depermanente supervisie van de tijdelijke, zelfbenoemde opperinspecteur Astrit Lopari.

 

Onufri

24 november 2009

Alex

Het onderzoek naar mogelijkheden om de Association of Albanian Art Schools tot ontplooiing te laten komen isvoor ECE een bijkomende taak, maar voor mij relevant. Met een eenmalig budgetje kon ik ECE vragen de mo-gelijkheid te onderzoeken dat de scholen tot een gemeenschappelijk statement komen. Veel zal afhangen van derol van Astrit Lopari, voorzitter van deze Association. Vermoedelijk is hij niet de man die de zaak in bewegingkan en wil brengen. Moeten we, ook na de ervaringen in Oostenrijk, niet vooruit te kijken naar de tijd ná het be-wind van Astrit?. Moeten we doorzetten of het voor langere tijd laten zitten? Moeilijke kwestie. Het gaat immersom de ontplooiingskansen van zo veel getalenteerde kinderen in een tot mislukken gedoemd systeem voor kunst-onderwijs.

 

Onufri

24 november 2009

Alex

Astrit begint zijn lange verhaal met een uitgebreid bedankje voor de belevenissen in Linz. In de spanning vantoen was het er naar zijn mening nog te weinig van gekomen. Voor mij een mooie reden om hem de DVD’s metoptredens en foto’s en het fotoboek te overhandigen … We stellen uiteindelijk vast dat hij nu geen rol ziet voor de Association,mede omdat hij de jaloezie en/of concurrentie van zijn 7 collega’s vreest. Als er iets bereikt moet worden, danmoet dat volgens hem op het ministeriële niveau en niet van onderaf. Alles komt wat hem betreft van boven, ookhet goede. Daarmee blijft er niets anders over dan ons vooralsnog te richten op het voortbestaan van de klein-schalige relatie tussen Stichting Skampa en zijn school.

 

Onufri

30 juni 2010

Alex

Voor de Onufrischool en de andere Art schools dreigt zwaar weer. Voor deze scholen heeft het mi-nisterie geen plaats gevonden in het “systeem” wat betekent dat ze alles wat aanvullend is op het re-guliere programma (de Matura) maar zelf bij elkaar moeten ritselen zonder dat er geld voor is. Totkort geleden waren gebouwen en materiaalvoorziening verantwoordelijkheid van de lokale over-heid, maar de materiaalvoorziening is gerecentraliseerd, waarmee de budgetten zijn teruggebrachttot vrijwel nul. Zelfs voor de aanschaf van krijtjes moet een verzoek aan de ambtenaren van het mi-nisterie geschreven worden. Waar het stadsbestuur van Elbasan moedige pogingen deed om nogiets van deze school overeind te houden, zijn dat soort acties nu wettelijk verboden. Realisatie vaneen plan voor een private opzet van de art education is nu wel heel ver w

 

Onufri

13 oktober 2011

Alex

Zo had hij de laatste maanden aller-lei zware bouwmachines op het schoolterrein omdat er mettoestemming van de burgemeester weer een hoog flatge-bouw weggezet moest worden. Zijn school zit nu vol metDritan Pajenga ,roepnaam TaniAstrit Lopari, directeur van Onufri-schoolscheuren en verzakkingen. “Dat komt allemaal in orde” liet de burgemeester weten. Maar wanneer?Dat hang af van de gemeentebegroting en daarin zit geen geld. Dat weten we. Het geld zitbij de cen-trale overheid en die gaat niet over het onderhoud van gebouwen. En dat de stad Tirana een budgetkrijgt dat vele malen groter is dan alle andere grote steden in het land samen. Tsja, dat is nu eenmaalzo en daar zijn we aan gewend.

 

Onufri

13 oktober 2011

Alex

Met zijn school zit hij midden in de onderwijsperikelen. Zijn verhaal is tekenend voor dit land anno nu.Hij moest meer aandacht geven aan de Abitura, het algemene programma van de 9-jarige school. Op-dracht geslaagd. Nu moeten de volgende 4 jaren op het niveau van het gymnasium gebracht worden,waar ander scholen, zonder kunstprogramma, het in 3 jaar doen. Het lijkt er op dat er twee vormenvan vervolgonderwijs resteren. Een onoverzichtelijke hoeveelheid vormen en scholen voor vocationaleducation en de gymnasia. Als je het gymnasium afgesloten hebt, is er maar één weg naar de toe-komst en dat is die naar de universiteit. Logisch dat er op iedere straathoek dus een privé universiteitverschijnt. Een soort kwaliteitsverantwoording, laat staan accreditatie van opleidingen: daar zijn wehier nog niet aan toe. Het probleem van de Art Schools is nu dat het Ministerie nog steeds geen plaatsvoor ze heeft bedacht in het onderwijssysteem. Het blijft onbegrijpelijk waarom dat zo is, maar hierwordt het geaccepteerd.Toegang tot een serieuze universiteit staat trouwens open voor iedereen. Maar wie het meeste kanbetalen heeft de beste kansen. Wie de weg onder tafel niet kan vinden, heeft grote kans op uitsluiting.De leerlingen van Astrit hadden ineens het probleem dat ze nauwelijks nog toegelaten werden op deacademie voor beeldende kunst. In mindere mate gold het ook voor het conservatorium. Raar als jeweet dat ze tot een paar jaar geleden tot de beste van het land behoorden. Maar de kunstgemeenschap is creatief. De oplossing voor het ‘probleem’ was snel gevonden. Profes-soren van de academies geven privé cursussen die opleiden voor het toelatingsexamen. Deze cursus-sen zijn wel duur, maar als je ze gevolgd hebt, word je zeker toegelaten. Hoe geef je corruptie eendun legaal verflaagje van onderwijskundige voorbereiding?

 

Onufri

13 oktober 2011

Alex

Er komt weer een verzoek om een cursusprogramma voor graphic design te ondersteunen. Ik zegweer dat onze Stichting Skampa daar middelen voor heeft gereserveerd, maar dat er eerst een planmoet komen. Het feit dat ze allerlei illegale software hebben en wel iemand kennen die zo’n cursus wilgeven, vind ik nog altijd onvoldoende. Liever vraag ik een PUM-collega om het echt van de grond tetillen, maar dan wel op basis van een weloverwogen verzoek

 

Onufri

13 oktober 2011

Alex

De reis naar het muziekscholenfestival in Italië gaat wel lukken, maar voor de hele organisatie ziet hij,zoals gebruikelijk, toch meer problemen dan uitdagingen. Ik druk hem op het hart dat hij op tijd klaarmoet zijn met planning van repertoire, reis, deelnemers en financiën. Ik zal de burgemeester vragenom voor het transport de bus weer beschikbaar te stellen. Volgens mij is het geen enkel probleem omde deelnemers te laten betalen voor de minimale 95 euro die het festival kost. Maar volgens zijn prin-cipes moet het door de staat betaald worden. We zullen zien. Het samenstellen van een voortreffelijkstrijkorkest met solisten zal voor he geen probleem zijn. Maar er zijn ongetwijfeld weer een heleboelleraren en aanverwanten die het noodzakelijk vinden dat juist zij mee gaan. Die keuzes zijn voor Astrithet moeilijkst. Laten we hopen dat hij het redt, want zijn gezondheid is echt niet meer zoals het was.En dat bij zo’n slopende baan.

 

Onufri

13 oktober 2011

Alex

Vervolgens komt ook weer de graphic design aan de orde. Ik nodig ECE weer uit om een plan te ma-ken, waarvan ook de leraren van de Onufrischool kunnen profiteren. Het lijkt er op dat het er nu echtvan gaat komen. Op basis van hun ontwerp ga ik bij PUM kijken of er een adviseur naar Elbasan kangaan. Destijds was er een aardige start met het bezoek van de mensen van Ingrin, maar die club be-staat niet meer.

 

Onufri

12 december 2012

Alex

Het was de bedoeling dat dit dagboek een half jaar eerder zou verschijnen. Toen kon de Onu-frischool (weer) deelnemen aan het Europees muziekscholenfestival, deze keer in Italië (“aan de overkant”, dus). Maar daar kwam niks van. De gemeente had geen geld dus de leerlingen moesten zelf voor vervoer en verblijf een klein bedrag betalen. Volgens iedereen die het weet: geen probleem. Maar alleen voor Astrit Lopari. Zijn opvatting is en blijft dat onderwijs een overheidsvoorziening is en dus altijd gratis moet zijn. Of had zijn besluit om niet te gaan een andere achtergrond? Meer dan andere jaren vond elke docent wel dat hij of zij recht had om mee te gaan. Het kan zijn dat Astrit geen zin had deze interne oorlog. In dit land kom je dat nooit te weten .....

 

Onufri

17 oktober 2014

Alex

Astrit vertelt nog eens hoe aan het begin vandeze eeuw de komst van vrachtwagens met Onufri en de grote reconstructie aan de school na de Kosovo-crisis de hoogtepunten waren in de geschiedenis van de school. Met dank aan ICCO en ‘de Nederlan-ders’. Ook de deelnames aan de twee festivals van Europese muziekscholen in 2002 en 2009 waren onvergete-lijk. Astrit vindt het zijn taak mij voor te stellen aan zijn opvolger, Ervin Goxhaj.

 

Onufri

17 oktober 2014

Alex

Ervin vertelt over de nieuwe, jonge collega’s die hij elders in het land heeft. Zo komen we op het idee om de sla-pende Association of Albanian Art Schools weer eens te revitaliseren. Ervin is verrast om te horen dat hij statu-tair de voorzitter is. Maar waar de statuten zijn. Op dit moment weet niemand dat. Ideeën zijn er nog altijd over Nederlandse trainingen aan docenten van de scholen, masterclasses en uitwisselingen. Speciaal is het idee om in de enigszins gerenoveerde concertzaal van de school concerten met betalend publiek te gaan organiseren. Goed idee, vind ik. Maar de daarvoor benodigde vleugel is er niet. Of ik een plan heb? Zo ga je hier altijd met een ‘verzoek’ de deur uit, maar het is de moeite waar